Avtomobilə GPS-treker quraşdırılması necə keçir

Nəqliyyat sahiblərinin GPS-monitorinqin quraşdırılmasından əvvəl əsas narahatlığı qiymət deyil, avtomobilə müdaxilədir. Zəmanət düşməz ki? Salonun yarısını sökməzlər ki? Maşın nə qədər boş dayanacaq? Bu sualları hər gün eşidirik.

Bu məqalədə peşəkar GPS-treker quraşdırılmasının müraciətdən işlək sistemin təhvilinə qədər necə keçdiyini addım-addım araşdırırıq. Vaxt texnikadan asılıdır, ştat elektrik naqillərini isə kəsmirik ki, dilerə zəmanət üzrə mübahisə üçün əsas verməyək.

Mərhələ 1. Müraciət və avadanlığın seçimi

Hər şey qısa söhbətdən başlayır: texnikanız hansıdır, neçə vahiddir və monitorinq hansı məsələləri həll etməlidir. Terminalın seçimi bundan asılıdır:

• Minik və yüngül kommersiya nəqliyyatı — Teltonika FMB920 səviyyəsində yığcam treker: koordinatlar, yürüş, sürücülük tərzi, quraşdırılmış ehtiyat akkumulyator.
• Yük maşınları, avtobuslar, xüsusi texnika — genişləndirilmiş girişləri olan Teltonika FMB130 səviyyəsində peşəkar terminal: yanacaq sensorlarının, temperatur sensorlarının, sürücünün identifikasiyasının qoşulması.
• Rəqəmsal şini olan texnika — əlavə olaraq bort kompüterinin məlumatını oxuyan CAN adapteri qoyulur: dəqiq sərf, dövrlər, motosaatlar, mühərrik xətaları.

Seçim bir gün aparır. Siz spesifikasiya alırsınız: trekerin modeli, sensorların dəsti və yekun dəyər — istənilən işə başlamadan əvvəl.

Mərhələ 2. Ustanın çıxışı və quraşdırma: maşın nə qədər işsiz qalır

Avadanlığı bizdə yaxud sizin ərazinizdə quraşdırmaq olar — avtoparklar üçün usta bazaya gəlir və texnika reys qrafikindən çıxmır. Bir maşına görə vaxt üzrə istiqamətlər (quraşdırma xidmətinin təsvirindəki ilə eynidir):

• 30–40 dəqiqə — minik avtomobili, baza qoşulma;
• 1,5–2 saat — CAN şininə qoşulma ilə yük maşını;
• 3–5 saat — yanacaq səviyyəsi sensoru və bakın kalibrləməsi ilə texnika.

Baxış zamanı nasaz ştat naqillər, xüsusi texnikanın qeyri-standart elektrikası yaxud mürəkkəb formalı bak tapılarsa, vaxt artır. Belə şeyləri usta işə başlamadan əvvəl deyir.

Usta terminalı əriyən qoruyucu vasitəsilə bort şəbəkəsinə qoşur, GNSS və GSM qəbulunun keyfiyyətini yoxlayır, cihazı vibrasiya və rütubətdən əziyyət çəkməyəcək şəkildə bərkidir.

Mərhələ 3. Gizli quraşdırma

İcarə parkları, taksi və lizinq maşınları üçün sürücünün trekeri tapmaması kritikdir. Cihazı panelin ştat elementlərinin arxasında dərində yerləşdiririk, onu gözə görünən burulmalar olmadan ştat naqil dəstələrinə qoşuruq və zavod komponentləri kimi maskalayırıq. Belə quraşdırmanı ayaqaltının altındakı trekerdən nəzərəçarpacaq dərəcədə çətin tapmaq olur, amma təcrübəli elektrik paneli tam sökəndə onu yenə də aşkar edəcək — buna görə gizliliyi müdaxiləyə nəzarətlə tamamlayırlar.

Açılmaya nəzarət sifarişçinin istəyinə görə qurulur. Treker xarici qidalanmanın kəsilməsini qeydə alır və quraşdırılmış akkumulyatora keçir; rabitə varsa, bildiriş Wialon-a, Telegram-a yaxud SMS ilə adətən bir-iki dəqiqə ərzində gedir. Treker şəbəkəni itirmişsə (yeraltı parkinq, boğucu, dağ sahəsi), hadisə yaddaşda saxlanılır və rabitə bərpa olunandan sonra gəlir. Ayrıca N dəqiqədən çox məlumat yoxdur qaydasını da qurmaq olar — onun işə düşməsi problemdən xəbər verir, amma müdaxiləni sübut etmir: səbəb adi örtük olmayan zona da ola bilər.

Mərhələ 4. Diler zəmanəti: nə bizdən, nə dilerdən asılıdır

Ən çox rast gəlinən qorxu — rəsmi diler maşını zəmanətdən çıxaracaq. Dürüstcəsinə araşdıraq:

• Qidalanmanın qoşulması zavod naqillərini kəsmədən, əriyən qoruyucu ilə ştat dövrələr vasitəsilə yerinə yetirilir — bu, standart servis əməliyyatıdır.
• CAN şinindən məlumatı kontaktsız oxuyucu ilə götürürük: cihaz naqillərin izolyasiyasının üstünə bərkidilir və siqnalı kontaktlara toxunmadan induktiv oxuyur. Şinə kəsik izi qalmır.
• İşin sonunda siz qoşulma sxemi ilə görülən işlər aktı alırsınız — suallar yenə də yaranarsa, bu, diler üçün sənəddir.

Zəmanət barədə qərarı diler öz şərtlərinə görə verir və müxtəlif markalarda onlar fərqlidir. Yeni maşın üçün qayda belədir: quraşdırmadan əvvəl dilerdən soruşun, əlavə avadanlığın quraşdırılmasına icazə verilirmi və təsdiq hansı formada lazımdır. Diler sxemin yazılı təsvirini istəyirsə, onu əvvəlcədən hazırlayırıq. O, quraşdırmanı yalnız öz servisində tələb edirsə — bunu usta gəlməmişdən əvvəl bilmək daha yaxşıdır.

Mərhələ 5. Sensorların qoşulması və Wialon-un qurulması

Quraşdırmadan sonra usta sifariş olunmuş sensorları (yanacaq, temperatur, sürücünün identifikasiyası) qoşur və onları kalibrləyir. Sonra mühəndis Wialon monitorinq platformasını qurur:

• şirkətin hesabını və hər maşın üzrə obyektləri yaradır;
• geozonaları qurur: baza, anbarlar, çatdırılma nöqtələri, qadağan olunmuş zonalar;
• lazımi hesabatları qoşur: yürüş, yanacaq, motosaatlar, sürücülük tərzi;
• bildirişləri qurur — tətbiqə, SMS ilə yaxud Telegram-a.

Mərhələ 6. Yoxlama və təlim

Sistem yalnız nəzarət gedişindən sonra təhvil verilir: usta treki real marşrutla tutuşdurur, alışdırmanın işə düşməsini və sensor göstəricilərinin düzgünlüyünü yoxlayır. Sonra təlim keçiririk — dispetçerə yaxud sahibə hesabatları necə oxumağı, trekləri necə qurmağı və bildirişlərə necə reaksiya verməyi göstəririk. Adətən 30–40 dəqiqə kifayətdir: Wialon-un interfeysi tez mənimsənilir.

Ustanın gəlişinə nəyi hazırlamalı

• Maşına çıxış — açarlar və 1–1,5 saat işləmək mümkün olan yer (yağışda talvar yaxud boks);
• Texnikanın siyahısı — hər vahidin markası, modeli, ili və dövlət nişanı: bu, obyektlərin sistemə salınmasını sürətləndirir;
• Məsul şəxsin əlaqəsi — işi qəbul edəcək və təlim keçəcək adam;
• yanacaq səviyyəsi sensoru üçün — kalibrləmə günü bakı tam doldurmaq imkanı.

Avtopark üçün müddətlər: 10 və 50 maşın

Park rəhbərlərindən çox soruşulan sual: bunu bir ay tətbiq edəcəyik? Xeyr. İşlər texnika reyslərdən çıxmasın deyə planlaşdırılır:

• 10 maşına qədər park — 1–2 iş günü: briqada avadanlığı partiyalarla quraşdırır, qalan maşınlar isə qrafik üzrə işləyir.
• 50 maşınlıq park — razılaşdırılmış qrafik üzrə 1–2 həftə: adətən quraşdırma axşamlar və istirahət günlərində, texnika bazaya qaytarıldıqda gedir.

Platforma quraşdırma ilə paralel qurulur, buna görə ilk maşınlar xəritədə elə quraşdırma günü görünür. Bütün bunların nə qədər başa gəldiyi GPS-monitorinqin qiyməti təhlilindədir; trekerin özünü necə seçməli — GPS, GLONASS yoxsa GNSS məqaləsindədir.

Qəbul üzrə yoxlama siyahısı: aktı imzalamadan əvvəl nəyi yoxlamalı

• maşın Wialon-da görünür, nəzarət gedişinin treki real marşrutla üst-üstə düşür;
• alışdırmanın qoşulması və söndürülməsi tətbiqdəki statusu təxminən bir dəqiqə ərzində dəyişir;
• qidalanma kəsildikdə bildiriş gəlir, treker isə akkumulyatordan rabitədə qalır;
• yanacaq səviyyəsi sensoru üçün — kalibrləmə cədvəli var, hesabatdakı səviyyə isə yanacaqdoldurmaya uyğundur;
• aktda trekerin modeli, seriya nömrəsi və qidalanmanın qoşulma nöqtəsi göstərilib.

Əvvəlcədən bilmək daha yaxşı olan məhdudiyyətlər

CAN şini olmayan yaxud protokolu qapalı maşınlarda CAN üzrə sərfi hesablamaq mümkün deyil — yanacaq üçün səviyyə sensoru lazımdır. Naqilləri zəif olan köhnə texnikada usta nasazlıq aradan qaldırılana qədər qoşulmadan imtina edə bilər. Örtük olmayan dağ bölgələrində məlumat gecikmə ilə gəlir: treker onu yaddaşda yığır və şəbəkə yarananda göndərir.

İşlərə zəmanət

Quraşdırma işlərinə zəmanət var — müddət və şərtlər quraşdırma xidmətinin təsvirində və müqavilədə göstərilib. Nasazlıq quraşdırma yaxud qoşulma ilə bağlıdırsa, o, zəmanət üzrə aradan qaldırılır; açılma yaxud yol qəzası zamanı zədələr ona düşmür. Avadanlığa istehsalçının zəmanəti işləyir. Platforma, hesabatlar və tənzimləmələr üzrə sualları texniki dəstək çıxış olmadan, məsafədən həll edir.