SOS həyəcan düyməsi və GPS-trekerin həyəcan hadisələri
SOS düyməsi, zərbə, aşma, qidalanmanın kəsilməsi, siqnalın boğulması və maşının evakuatorla aparılması — treker belə hadisələr barədə saniyələr içində xəbər verir. Həyəcan siqnalını kimin və hansı kanalla aldığını, ilk alan cavab vermədikdə nə edilməsini tənzimləyirik.
- 02:41 SOS · Furqon 10-XX-123 · M-3 yolu, Masallı
- 02:43 Eskalasiya: növbə rəhbərinə SMS, 2 dəq cavab yoxdur
- 03:05 Alışma olmadan hərəkət · Dartıcı 90-XX-417, Xırdalan
- 04:12 Trekerin qidalanması kəsilib · Furqon 77-XX-208
- 04:20 SOS dispetçer tərəfindən bağlandı: sürücü rabitədədir
Bortdakı məlumatdan dispetçerin qərarına qədər
Bortda hadisə
SOS, akselerometr üzrə zərbə, qidalanmanın kəsilməsi və ya alışma olmadan hərəkət.
Treker
Koordinatla paketi dərhal göndərir, şəbəkə olmadıqda isə hadisəni saxlayır və sonra çatdırır.
Wialon qaydaları
Hadisənin tipini, maşını və vaxtı yoxlayır, həyəcan siqnalını kimə və hansı kanalla göndərməyi həll edir.
Eskalasiya
Dispetçer, sonra isə həyəcan siqnalı bir neçə dəqiqə ərzində bağlanmayıbsa, SMS ilə növbə rəhbəri.
İmkanlar və alətlər
İnsanlar
- Kabində və işçinin yanında SOS düyməsi
- Akselerometr üzrə zərbə, yol qəzası və aşma
- Hadisə anının videosu
Maşın
- Qidalanmanın kəsilməsi və trekerin açılması
- GPS və GSM siqnalının boğulması (jamming)
- Alışma olmadan evakuator və yedəyə alma
- İş qrafikindən kənar hərəkət
Bir həyəcan siqnalı necə işlənir
Şərti nümunə: furqonun M-3 yolu ilə Lənkəran istiqamətində gecə reysi.
- Sürücü Masallı yaxınlığında SOS basdı SOS
Dispetçer xəritədə nöqtəni, maşını və sürücünü görür. Tətbiqdə push və səs — dərhal.
- Dispetçer həyəcan siqnalını açmadı eskalasiya
Qayda 2 dəqiqədən sonra növbə rəhbərinə SMS göndərir. SMS mobil internet olmadan da çatır.
- Növbə rəhbəri sürücüyə zəng edir rabitədədir
Təkəri deşilmiş maşın yol kənarında dayanıb. Təkər ustası çağırılır və səbəb jurnalda qeyd olunur.
- Həyəcan siqnalı şərhlə bağlandı bağlanıb
Reaksiya vaxtı və səbəb hesabatda qalır. Ayın sonunda neçə SOS-un yalançı olduğu görünür.
Həyəcan siqnalı hər bildiriş demək deyil
Wialon-da yüz növ xəbərdarlıq qurmaq olar: sürət həddinin aşılması, yanacaqdoldurma, geozonaya giriş. Onların çoxunu axşam oxumaq kifayətdir. Həyəcan hadisələri isə başqadır. Sürücü gecə M-3 yolunda Masallı yaxınlığında SOS basıb, maşın Quba rayonundakı dolama yolda aşıb, dayanacaqda trekerdən kimsə qidalanmanı çıxarıb — burada hesab dəqiqələrlə gedir.
Ona görə də həyəcan siqnallarını adi bildirişlərdən ayrı tənzimləyirik. Onların tətbiqdə öz səsi, öz alıcıları və öz reaksiya növbəsi var. Tapşırıq sadədir: önəmli olan, sürücünün sürəti 4 km/saat aşdığını bildirən yüz mesajın arasında batmasın.
Trekerin ümumiyyətlə hansı hadisələri tanımağa qabil olduğu modeldən və qoşulmadan asılıdır. Aşağıda əsas tipləri açırıq — hər biri üçün nə lazım olduğu və yalançı işə düşmələrin harada baş verdiyi ilə birlikdə.
Hansı hadisələri tuturuq və bunun üçün nə lazımdır
SOS düyməsi
Panelin altında və ya sükan kolonkasında gizlədilmiş düymə trekerin rəqəmsal girişinə qoşulur. Piyada işləyən personal üçün korpusunda düyməsi olan Teltonika GH5200 kimi fərdi treker var. Basma dərhal koordinatlarla serverə gedir.
Zərbə və aşma
Trekerin akselerometri kəskin yavaşımanı və korpusun vəziyyətinin dəyişməsini qeyd edir. Həddi quraşdırmadan sonra kalibrləyirik: çox həssas olsa, Binəqədidəki hər çuxurda işə düşəcək, çox kobud olsa, yüngül yol qəzasını buraxacaq.
Qidalanmanın kəsilməsi
Treker daxili akkumulyatora keçir və xarici qidalanmanın itdiyini bildirir. Beləcə həm cihazı çıxarmaq cəhdi, həm maşının boşalmış akkumulyatoru, həm də elektrik naqilləri ilə məşğul olan özbaşına ustanın işi görünür.
Siqnalın boğulması
Müasir Teltonika trekerləri GSM və GNSS-in boğulması əlamətlərini tanımağı bacarır. Boğulma barədə mesaj rabitə bərpa olunanda göndərilir, ya da yaddaşda saxlanılır. Boğulmanın özü oğurluq cəhdinin tez-tez rast gəlinən əlamətidir.
Yedəyə alma və evakuator
Alışma sönülüdür, maşın isə hərəkət edir və ya meyilliyini dəyişir. Evakuatora yüklənməklə oğurluğun tipik ssenarisi, eyni zamanda dayanacaqdan qanunsuz aparılma.
Qrafikdən kənar iş
Alışma bazar günü gecə saat 3-də işə düşdü ya maşın növbə bitəndən sonra bazadan çıxdı. Qayda cədvələ və dayanacaqların geozonalarına bağlanır.
Xırdalanda dayanacaqda bir gecə
Hadisələr zəncirinin praktikada necə göründüyünə nümunə. Refrijerator qorunan meydançada dayanıb, sürücü evə gedib.
01:12 — treker xarici qidalanmanın itdiyini qeyd edir. Elə o anda növbətçi dispetçerə Telegram-a həyəcan siqnalı, növbə rəhbərinə isə SMS gəlir.
01:14 — məlumatlarda GSM-in boğulması əlaməti yaranır. Nöqtələr gəlmir.
01:19 — rabitə qismən bərpa olunur, treker yığılmış buferi verir: maşın sönmüş alışma ilə hərəkət edir, korpusun meyilliyi dəyişib. Yüklənməyə bənzəyir.
Bundan sonra qərarı insan verir. Dispetçer meydançanın mühafizəsinə zəng edir, onlar darvazaya çıxır. Maşın artıq perimetrdən kənardadırsa, trek və son koordinatlar polisə verilir.
Hüdudlar barədə düz danışaq: sistem oğrunu öz-özünə saxlamayacaq. O, problem barədə xəbər tutma vaxtınızı sürücünün səhər növbəyə gəldiyi andan bir-iki dəqiqəyə qədər azaldır. Mühərrikin işə salınmasına fiziki mane olmaq lazımdırsa, həyəcan siqnallarına məsafədən bloklanmanı əlavə edirik.
Xəbərdarlıq kanalları və kim nə alır
Dispetçerə qədər ən sürətli yol
Wialon-un mobil tətbiqindən push-bildiriş və Telegram-dakı mesaj serverdəki hadisə ilə az qala eyni vaxtda gəlir. Telegram üçün növbəyə ayrıca kanal ya qrup açmaq rahatdır, o zaman həyəcan siqnalını bütün növbətçilər görür və kimin onu işə götürdüyü aydın olur.
Bir mənfisi var: telefon səssiz rejimdədirsə, bildirişi buraxmaq olar. Gecə növbələri üçün bunu qabaqcadan müzakirə etmək gərəkdir.
Həyəcan siqnalı havada qalmasın deyə eskalasiyanı necə qurmalı
Wialon-un özündə alınmanın təsdiqi ilə hazır eskalasiya pilləkəni yoxdur. Onu gecikmələri və müxtəlif alıcıları olan bir neçə qaydadan yığırıq, böyük xidmətlər üçün isə API vasitəsilə xarici sistem üzərindən.
Birinci xətt
Hadisədən dərhal sonra — növbətçi dispetçerə Telegram və push, veb-interfeysdə səs siqnalı.
İkinci xətt
Hadisə davam edirsə, məsələn maşın 5 dəqiqədən sonra hələ də alışma olmadan hərəkət edirsə, — növbə rəhbərinə SMS.
Üçüncü xətt
SOS və aşma üçün — dərhal təhlükəsizlik xidmətinin rəhbəri. Bu siyahı qısa olmalıdır, əks halda adamlar mesajları saymamağa başlayacaq.
Xarici pult
Öz dispetçer xidmətiniz ya mühafizə müəssisəniz varsa, hadisələri API və webhooks vasitəsilə onların sisteminə veririk, orada reaksiyanın uçotu artıq mövcuddur.
Reqlament: dispetçer həyəcan siqnalı anından onun bağlanmasına qədər nə edir
Wialon-dakı qaydalar həyəcan siqnalının çatdırılmasına cavabdehdir. Sonra nə etmək lazım olduğunu insanlar həll edir və bunu ilk gecədə deyil, işə salınmadan əvvəl yazmaq daha yaxşıdır. Aşağıda əsas kimi götürüb öz xidmətinizə uyğunlaşdırmağı təklif etdiyimiz qayda var.
1. Qəbul etmək
Növbətçi dispetçer növbənin ümumi çatında işi götürdüyünü yazır ya jurnalda qəbulu qeyd edir. Beləcə qalanları başa düşür ki, həyəcan siqnalı sahibsiz deyil. Razılaşdırılmış vaxt ərzində qeyd yoxdursa, növbəti xətt işə düşür.
2. Təsdiqləmək
Qabaqcadan şərtləşdirilmiş sxem üzrə sürücüyə ya işçiyə zəng. Kod sözü barədə razılaşmaq rahatdır: adam hər şeyin qaydasında olduğunu deyir, lakin kod sözünü demirsə, bu, onun təzyiq altında danışdığı anlamına gəlir.
3. Qərar vermək
Zəngin nəticəsinə görə — həyəcanın ləğvi, öz xidmətinin çıxışı, meydançanın mühafizəsinə ya 112-yə zəng. Regionlar üzrə telefonların siyahısını bir adamın yaddaşında deyil, xəritənin yanında saxlayırıq.
4. Eskalasiya etmək
Sürücü cavab vermirsə, hadisə isə davam edirsə, həyəcan siqnalı növbə rəhbərinə, sonra təhlükəsizlik rəhbərinə gedir. Hər addımın vaxtı reqlamentdə dəqiqələrlə yazılır.
5. Səbəblə bağlamaq
Hər həyəcan siqnalı şərhlə bağlanır: yalançı basma, nasazlıq, yol qəzası, oğurluq cəhdi. Ayda bir dəfə bu qeydlər üzrə harada həddləri düzəltməli və hansı sürücünü yenidən öyrətməli olduğu görünür.
Rabitə olmadıqda və nəyə görə ayda bir dəfə SOS-u qəsdən basmaq lazımdır
Treker həyəcan siqnalını boşluğa göndərmir. Şəbəkə yoxdursa, hadisəni yaddaşa qoyur və Azercell, Bakcell ya Nar-ı tutan kimi çatdırır. Qubanın arxasındakı dağlarda ya Şəki yolundakı aşırımlarda bu, onlarla dəqiqə çəkə bilər. Dispetçer belə anda maşının cari mövqeyini deyil, son bilinən nöqtəni və son paketin vaxtını görür.
Praktikada bununla nə etmək olar:
- Marşrutların rabitənin kəsildiyi hissələrini xəritədə qeyd etmək və sürücünün onlardan əvvəl və sonra rabitəyə çıxması barədə razılaşmaq.
- Gecə reyslərindəki maşınlar üçün N dəqiqədən çox məlumat gəlmirsə işə düşən qaydanı qurmaq. Trekerin susması özü zəng etmək üçün əsasa çevrilir.
- Örtük olmayan zonalarda işləyən adamlar üçün başqa rabitə kanalı olan cihazları müzakirə etmək. Adi GSM-treker belə yerlərdə həyəcan siqnalını vaxtında ötürməyəcək.
Təlim həyəcanı — az qala heç kimin etmədiyi, halbuki lazım olan şeydir. Ayda bir dəfə sürücü razılaşma üzrə SOS basır, biz isə baxırıq: dispetçer hadisəni neçə dəqiqəyə qəbul edib, zəng edib və bağlayıb. Beləcə hər şey bir anda yoxlanılır: düymənin naqilləri, Wialon-dakı qayda, SMS balansı, eskalasiya siyahısındakı telefonlar və gecə növbətçisinin səsi söndürməməsi. Təlim basmalarını jurnalda ayrıca işarələyirik ki, statistikanı korlamasınlar.
Bu, ilk növbədə kimə lazımdır
İnkassasiya və qiymətli yüklər
SOS düyməsi, qapılara və siqnalın boğulmasına nəzarət. Marşrutdan istənilən kənarlaşma həyəcan siqnalı üçün əsasdır.
Tək işləyən işçilər
Boru kəmərlərini yoxlayanlar, yarımstansiyalardakı enerjetiklər, mühafizəçilər. SOS və yıxılma detektoru olan fərdi treker.
Sərnişin daşımaları
Avtobusun ya taksinin sürücüsü sərnişinin diqqətini çəkmədən gizli düyməni basır. Ətraflı — taksi üçün bölmədə.
Bahalı xüsusi texnika
Qarabağdakı obyektdə ekskavator mühafizəsiz gecələyir. Qidalanmanın çıxarılması və gecə hərəkət oğurluğun ilk əlamətləridir.
İcarə və lizinq
Müştərinin maşını ölkədən kənara çıxıb ya onu cərəyansız qoymağa çalışırlar — icarə şirkəti bundan dərhal xəbər tutur.
Uzun məsafə daşımaları
M-2 yolunda və qonşu ölkələrdə uzun dayanmalar. Qidalanmanın kəsilməsi və gecə şübhəli dayanma reaksiya tələb edir.
Yalançı həyəcan siqnalları haradan gəlir və onları necə aradan qaldırmalı
- Düyməyə ayaqla toxunurlar. Onu təsadüfən çatmayan yerə qoyuruq və lazım gələrsə, 2–3 saniyə saxlama təyin edirik.
- Süni maneədə zərbə. Akselerometrin həddini zavod dəyəri üzrə deyil, bir neçə günlük real sürüş üzrə seçirik.
- Akkumulyator dəyişilərkən qidalanmanın kəsilməsi siqnalı. Sürücüləri və mexanikləri xəbərdar edirik, planlı işləri isə jurnalda qeyd edirik ki, təhlükəsizlik xidmətini həyəcanla ayağa qaldırmasınlar.
- Bərədə yedəyə alma. Türkmənbaşıya gedən bərədəki maşın alışma olmadan hərəkət edir. Belə reyslər üçün qaydanı müvəqqəti söndürürük ya Ələt limanının geozonası üzrə istisna qoyuruq.
- Ölü zonalarda boğulma. Tunellərdə və dağlarda siqnalın itməsi təbii ola bilər. Ona görə də boğulma üzrə həyəcan siqnalını digər əlamətlərlə birləşdirmək daha yaxşıdır.
İşə salındıqdan sonrakı ilk iki həftə həddləri adətən dispetçerlərlə birlikdə tənzimləyirik. Sonra həyəcan siqnalları azalır, lakin onların hər biri nə isə deməyə başlayır.
Maşına nə quraşdırırıq
Həyəcan siqnalını hansı kanalla almalı
Kanallar bir-birini əvəz etmir: gecə həyəcan siqnalları üçün adətən ikisini birləşdirirlər.
| Push | SMS | Telegram | |
|---|---|---|---|
| Mobil internet olmadan çatır | Xeyr | Bəli | Xeyr |
| Dərhal bütün qrupa bir çata | Xeyr | Xeyr | Bəli |
| Xəritədə yerin linki | Bəli | Bəli | Bəli |
| Ayrıca tətbiq olmadan | Xeyr, tətbiq lazımdır | Bəli | Xeyr, Telegram lazımdır |
Quraşdırma və dəyər
Funksiya GPS.az platformasına qoşulduqdan sonra əlçatan olur. Dəyər avadanlıq, quraşdırma və SIM-kart trafiki daxil olan aylıq abonent haqqından yaranır — yekun nəqliyyatın tipindən və sensorların dəstindən asılıdır. Avtoparkınız üçün dəqiq hesablamanı 1 iş günü ərzində pulsuz hazırlayırıq.
- 1 Müraciət və maşınların siyahısı
- 2 Hesablama və quraşdırma qrafikinin razılaşdırılması
- 3 Avadanlığın sizin ərazinizdə quraşdırılması
- 4 Wialon-da hesabat və bildirişlərin qurulması, dispetçerin təlimi
Suallar: «SOS həyəcan düyməsi və GPS-trekerin həyəcan hadisələri»
Müraciət göndərin
Mütəxəssis zəng edib texnikanıza və məsələnizə uyğun həll seçəcək.