Nəqliyyatın onlayn GPS-monitorinqi
Bakıda və Azərbaycanın regionlarında 5-dən 5000-ə qədər maşını olan rəhbərlər və loqistlər üçün nəqliyyatın onlayn GPS-monitorinqi. GPS.az sistemi hər maşının indi harada olduğunu, hara getdiyini və necə istifadə edildiyini göstərir. Sistem faktiki gedişləri, yürüşü və dayanacaqları tapşırıqlar və yol vərəqələri ilə tutuşdurmağa kömək edir, dispetçer isə istənilən an texnikanın yerini görür. Real vaxt məlumatları həm kompüterdən, həm telefondan açılır.
- 08:02 Furqon 10-XX-123 anbardan çıxdı
- 09:40 Dartıcı 1 saatdır mühərriklə dayanır, Sumqayıt
- 10:15 Furqon 10-XX-588: 2 saatdır əlaqə yoxdur
- 10:32 Furqon 10-XX-123 müştəridədir, Yasamal
Bortdakı məlumatdan dispetçerin qərarına qədər
GNSS
Treker GPS, GLONASS, Galileo və BeiDou siqnallarını tutur, koordinatları, sürəti və kursu təyin edir.
Teltonika trekeri
Hərəkətdə hər 30–60 saniyədə Azercell, Bakcell və ya Nar şəbəkəsi ilə nöqtə göndərir.
Wialon
Treki qurur, gedişləri və dayanacaqları ayırır, ünvanı əlavə edir və yürüşü hesablayır.
go.gps.az və Wialon tətbiqi
Parkın xəritəsi, gedişlərin tarixçəsi və hesabatlar — kompüterdən və ya telefondan.
İmkanlar və alətlər
Xəritə
- Avtoparkın bütün obyektlərinin yerləşməsinə sutka boyu onlayn nəzarət.
- Obyektlərin rahat qruplaşdırılması və statusa görə süzgəcdən keçirilməsi.
- Qabaqcıl kartoqrafiya servisləri ilə inteqrasiya (Google, Yandex, OSM).
- Cari ünvanın və tıxacların yüksək dəqiqliklə göstərilməsi.
Tarixçə
- Bir il və daha uzun müddət üçün hərəkətlərin, dayanacaqların və marşrutların ətraflı tarixçəsi.
- Geozonaların çevik qurulması: nəzarət üçün dairələr, xətlər, poliqonlar.
- Verilmiş marşrutlardan kənaraçıxmalara avtomatik nəzarət.
Dəqiqlik
- GPS, GLONASS, Galileo, BeiDou vasitəsilə dəqiq mövqeləndirmə.
- Zəif GNSS siqnalı olan zonalarda ehtiyat LBS mövqeləndirməsi.
- Teltonika və Queclink avadanlığının bütün növlərinin dəstəyi.
Bir günün trekində nə görünür
Şərti çatdırılma furqonu: anbar Xırdalanda, müştərilər Bakıda və Sumqayıtda. Trek yenidən oynadılanda gün belə görünür.
- Anbardan çıxış vaxtında
Çıxış vaxtı yol vərəqəsindən deyil, trekdən götürülür. Sonradan bunun üstündə mübahisə etmək lazım gəlmir.
- Yasamalda müştəridə boşaltma dayanacaq 25 dəq
Ünvanı və müddəti olan dayanacaq. Boşaltma üçün bu normal vaxtdır.
- Marşrutdan kənar dayanacaq 1 saat 30 dəq
Plana görə Sumqayıta getməli olsa da, maşın Masazırda yaşayış binasının yanında dayanıb. Bu, trek yenidən oynadılanda görünür.
- Bakı — Sumqayıt yolu 112 km/saat
Sürət həddinin aşıldığı hissə trekdə işıqlandırılır: maşının icazə verilən həddən sürətli getdiyi yer və neçə dəqiqə davam etdiyi görünür.
- Anbara qayıdış gün üzrə 146 km
GPS üzrə yürüş yol vərəqəsi ilə tutuşdurulur və uyğunsuzluqlar dərhal görünür.
Nöqtənin trekerdən xəritəyə qədər yolu
Qısaca: onlayn monitorinq iki suala cavab verir — maşın indi haradadır və harada olub. Birincisi üçün məlumatın təzəliyi önəmlidir: hər maşında son mesajın vaxtı görünür və beş dəqiqə əvvəlin nöqtəsi hələ indiki vəziyyət deyil. İkincisi üçün treker əlaqə olmayanda nöqtələri yaddaşda saxlayır və gediş sonradan bərpa oluna bilər. Alışdırmaya qoşulmuş treker, internetli SIM-kart və qurulmuş gediş detektoru lazımdır.
Maşına GPS-treker quraşdırılır: yük maşınları və xüsusi texnika üçün daha çox Teltonika FMC130 və ya FMB140, minik avtomobilləri üçün Queclink GV50 yaxud yığcam FMC920. Treker peykləri tutur, bir neçə saniyədən bir koordinatları, sürəti və istiqaməti təyin edir və məlumat paketini Azercell, Bakcell və ya Nar mobil şəbəkəsi ilə Wialon Local serverinə göndərir — server GPS.az-da, Azərbaycanda yerləşir.
Sonra platforma işə başlayır. Nöqtələr xəritədə trek xəttinə, dayanmalar ünvanı və müddəti olan dayanacaqlara, gedişlər isə yürüş hesabatlarına çevrilir. Siz brauzerdə go.gps.az və ya telefonda Wialon tətbiqini açırsınız və bütün parkı görürsünüz: kim hərəkətdədir, kim işlək mühərriklə dayanıb, kim çoxdandır əlaqəyə çıxmır.
Ötürmə intervalını tapşırığa uyğun qururuq. Hərəkətdə — adətən hər 30–60 saniyədən bir və ya hər 200–300 metrdən bir, döngələrdə treker nöqtələri özü əlavə edir ki, trek künclərdən kəsməsin. Dayanacaqda treker qənaət rejiminə keçir və bir neçə dəqiqədən bir məlumat verir ki, trafik xərclənməsin və maşının akkumulyatoru boşalmasın.
Xəritədə elə indi nə görünür
Bütün park bir ekranda
Hər maşın xəritədə bir nişandır. Rəng və ox vəziyyəti göstərir: hərəkətdədir, dayanıb, işlək mühərriklə dayanıb, əlaqə yoxdur. Yanında sürət, son mesajın vaxtı və ünvan var — kartoqrafiya servisinin bildiyi yerlərdə küçə və ev nömrəsinə qədər.
Altlığı özünüz seçirsiniz: Google, Yandex, OpenStreetMap və ya Gurtam xəritələri. Bakıda fərq hiss olunur: bəzi xəritələrdə Abşeronun yeni yolları daha yaxşı çəkilib, bəzilərində isə rayonlardakı kəndlər və torpaq yollar. Şəhərdəki tıxacları Bakı üzrə məlumatı olan qatda izləmək daha rahatdır.
Gedişlərin və dayanacaqların tarixçəsi: sonradan nəyi bərpa etmək olar
Onlayn xəritə dispetçer üçündür. Rəhbərə və mühasibatlığa daha çox tarixçə lazım olur. Wialon trekerdən gələn bütün mesajları saxlayır və istənilən günü bir ay yaxud bir il sonra açmaq olar: maşın harada olub, saat neçədə çıxıb, harada və nə qədər dayanıb.
Platforma xam nöqtələri özü gedişlərə və dayanacaqlara bölür. Qaydaları gediş detektoru müəyyən edir: hansı sürətdən maşın hərəkətdə sayılır, neçə dəqiqə boş dayanma işıqforda duruş deyil, dayanacaq hesab olunur. Onu qoşulma zamanı qururuq, çünki Bakıda şəhərdaxili çatdırılma ilə karxanadakı özüboşaldan üçün düzgün qiymətlər fərqlidir.
- Gedişlər üzrə hesabat — hər reys üzrə çıxış və qayıdış vaxtı, yürüş, orta və maksimal sürət.
- Dayanacaqlar üzrə hesabat — ünvan, başlanğıc, son, müddət. Sürücünün boşaltmada iyirmi dəqiqə yerinə iki saat dayandığı dərhal görünür.
- Motosaatlar və boş iş — trekerə alışdırma qoşulubsa, hesabat maşının işlək mühərriklə nə qədər dayandığını göstərəcək.
- Ünvanlara baş çəkmə — sürücü müştəridə olub-olmayıb və orada nə qədər qalıb.
Adətən məhz belə hesabatlar əlavə yazılmalar barədə mübahisələri bitirir. Sürücü yol vərəqəsində 380 km yazır, günün treki isə 290 göstərir və fərqdəki 90 km konkret söhbətə çevrilir.
Treki necə yenidən oynatmalı və mübahisəli gedişi necə araşdırmalı
Seçilmiş dövr üçün trek xəritədə bir xətlə qurulur. Xəttin rəngini sürətə bağlamaq olar: yaşıl — norma çərçivəsində, qırmızı — sürət həddinin aşılması. Belə olanda sürücünün M-1 yolunda Qubaya doğru necə sürətlə getdiyi və Tbilisi prospektindəki tıxacda necə süründüyü dərhal görünür.
Konkret epizodu araşdırmaq üçün pleyer var. O, gedişi video kimi oynadır: maşının nişanı trek üzrə hərəkət edir, yanında sürət, vaxt, alışdırmanın vəziyyəti və qoşulubsa sensorların göstəriciləri dəyişir. Oynatmanı bir neçə dəfə sürətləndirmək və ya lazımi dəqiqədə saxlamaq olar.
Tipik vəziyyət. Xırdalandakı müştəri şikayət edir ki, çatdırılmanı üç saat gec gətirdilər. Dispetçer o günün trekini açır və beş dəqiqədə görür ki, maşın anbardan vaxtında çıxıb, sonra bir saat yarım Masazırda sürücünün evinin yanında dayanıb və yalnız bundan sonra müştəriyə gedib. Mübahisə etməyə söz qalmır.
- Trekin nöqtələrini bir-bir açıb vaxtı, sürəti, peyklərin sayını və trekerin parametrlərini görmək olar
- Trek xəritə ilə birlikdə hesabata çıxarılır, onu qeyd-sənədə əlavə etmək rahatdır
- Əlaqə kəsilmişdisə, trekdə düz bir hissə olacaq: bu, nöqtələrin yaddaşdan paketlə gəldiyini bildirir və onları yenə də araşdırmaq mümkündür
GPS, GLONASS, Galileo, BeiDou: dəqiqlik haradan gəlir
GPS sözü çoxdan ümumi ada çevrilib, lakin müasir trekerlər eyni vaxtda bir neçə peyk sisteminin siqnallarını qəbul edir: Amerikanın GPS, Rusiyanın GLONASS, Avropanın Galileo və Çinin BeiDou sistemlərini. Bu da GNSS deməkdir. Qəbuledici nə qədər çox peyk görürsə, işə düşəndən sonra özünü bir o qədər tez tapır və bir o qədər az səhv edir.
Açıq ərazidə, məsələn Bakı — Ələt yolunda və ya Kür-Araz ovalığının tarlalarında xəta adətən 2–3 metr çərçivəsinə sığır. Bu, maşının hansı zolaqda dayandığını və anbarın ərazisinə girib-girmədiyini anlamağa bəs edir.
Qəbuledici üçün ən pisi göyün qapalı olduğu yerlərdir. Bakının mərkəzindəki yüksək binalar arasında siqnal divarlardan əks olunur və nöqtə qonşu küçəyə tullana bilər. Yeraltı dayanacaqlarda və örtülü anqarlarda peyk heç olmur. Buna görə trekerin quraşdırma yeri önəmlidir: anteni metal panelin altında gizlətmirlər, daxili anteni olan trekerlər üçün isə torpedanın plastiki altında göyün göründüyü yer seçilir.
Sistemlər arasındakı fərq barədə GNSS və GPS məqaləsində ətraflı yazmışıq.
Dağlar, tunellər və əlaqənin olmaması: LBS və oflayn bufer
Peyklər və mobil rabitə iki ayrı şeydir və hər biri kəsilə bilər.
Peyk yoxdur, əlaqə var. Maşın örtülü anqara və ya yeraltı dayanacağa girib. Treker koordinatları GNSS üzrə təyin edə bilmir, amma operatorun dirəklərini görür. Wialon bu dirəklərə görə təxmini mövqeyi müəyyən edir, buna LBS deyilir. Dəqiqlik kobuddur: şəhərdə yüzlərlə metr, rayonlarda bir neçə kilometrə qədər. Qaçırılmış maşını qarajda tapmaq üçün bu azdır, lakin onun Şamaxıda deyil, Sumqayıtda olduğunu anlamaq mümkündür. Belə nöqtələri trekdə süzgəcdən keçiririk ki, yalançı yürüş çəkməsinlər.
Peyk var, əlaqə yoxdur. Quba və Qusarın arxasındakı dağlarda, Lahıca gedən yollarda, Qarabağdakı bərpa tikintiləri sahələrində adi mənzərədir. Treker nöqtələri daxili yaddaşa yazmağa davam edir. Maşın örtü zonasına çıxan kimi yığılanı göndərir və trek deşiksiz, bütövlükdə bərpa olunur. O anda maşını onlayn görmürsünüz, ancaq tarixçəni itirmirsiniz.
- tez-tez dağlara gedən maşınlara xarici GSM anteni olan treker quraşdırırıq
- Gürcüstan və İran sərhədləri yaxınlığında işləyəndə trekeri belə qururuq ki, rouminqdə özgə şəbəkəyə keçməsin
- bir neçə ölkədən keçən uzun reyslər üçün çoxoperatorlu SIM-kartlar veririk
Xəritədəki nöqtə nə qədər təzədir
Xəritədəki maşın canlı yayım deyil, trekerdən gələn son mesajdır. Sürücüyə və ya müştəriyə zəng etməzdən əvvəl bu mesajın nə qədər köhnə olduğuna baxmağa dəyər.
Məlumat təzədir
Son mesaj adi ötürmə intervalı çərçivəsində gəlib: hərəkətdə bu onlarla saniyə, dayanacaqda bir neçə dəqiqədir. Mövqeyə etibar etmək olar.
Məlumat köhnəlib
Mesajlar adi haldan uzun müddət yoxdur. Maşın əlaqəsiz zonada, yeraltı dayanacaqda və ya qidalanması kəsilmiş vəziyyətdə ola bilər. Nişan maşının son dəfə olduğu yerdədir, indi olduğu yerdə deyil.
Peyksiz nöqtə
Mesaj gəlib, lakin koordinat köhnədir və ya mobil şəbəkə üzrə təyin edilib. Bu, tunellərdə, örtülü bokslarda, yüksək binalar arasında olur. Belə nöqtədə sürət və istiqamət heç nə ifadə etmir.
Trek sonradan yüklənib
Əlaqə qayıdanda treker yığılmış nöqtələri göndərib. Keçmiş vaxt üzrə trek bütövlükdə görünür, ancaq bu hadisələr üzrə bildirişlər gecikmə ilə gəlib.
Qəbul zamanı yürüşü necə yoxlamalı və hansı uyğunsuzluqlar normaldır
Quraşdırmadan sonra bir dəfə bir neçə maşında monitorinqi reallıqla tutuşdurmağı məsləhət görürük. Bu, bir həftə çəkir və gələcək mübahisələrin çoxunu aradan qaldırır.
- Yoxlama gedişi. Məlum marşrut üzrə, məsələn bazadan Sumqayıta və geri, odometrin göstəricilərini əvvəl və sonra yazırsınız. Eyni vaxt üçün Wialon hesabatındakı yürüşlə müqayisə edirsiniz.
- Bir həftəlik iş. Fərqli modellərdə bir neçə maşın üzrə həftəlik odometr yürüşünü hesabatla müqayisə edirsiniz.
- Dayanacaqlar. Müştərilərdə və bazada duruşların hesabata qısa gedişlər kimi deyil, dayanacaq kimi düşdüyünü və ünvanların tanındığını yoxlayırsınız.
GPS və odometr arasında yürüşün kiçik uyğunsuzluğu normadır. Odometr şinlərin yeyilməsindən və ölçüsündən, GPS isə nöqtələrin tezliyindən və siqnalın keyfiyyətindən asılıdır. Praktikada fərq adətən bir neçə faiz çərçivəsində olur. Uyğunsuzluq bundan çoxdursa və ya həftədən həftəyə dəyişirsə, səbəbi qurğulardan axtarırıq: nöqtələrin tezliyi, süzgəcləmə, yürüşün mənbəyi (GPS yoxsa CAN), qoşulmamış alışdırma.
Yürüş yol vərəqələri və yanacağın silinməsi üçün lazımdırsa, etalonun nə olduğunu — odometr yoxsa trek — və hansı buraxılan fərqi qəbul etdiyinizi əvvəlcədən müəyyənləşdirin. Bu, şirkətin qərarıdır, sistem yalnız hər iki rəqəmi göstərəcək.
Monitorinqin işə salınmasında tez-tez rast gəlinən səhvlər
Treker yanlış göstərir tipli şikayətlərin çoxu yoxlamada quraşdırma və ya qurğu səhvi olur. Başqa podratçıdan sonra araşdırmağa gələndə ən çox gördüklərimiz bunlardır.
Treker dəmirin altında gizlədilib
Gözə görünməsin deyə metal panelin altına və ya mühərrik bölməsinə salıblar. Peyk az olur, trek ziqzaqla gedir, dayanacaqda maşın həyətdə gəzir. Düzgün yerə yenidən quraşdırmaqla həll olunur.
Alışdırma qoşulmayıb
Treker yalnız daimi plyusdadır. O, hərəkəti görür, lakin mühərrikin işlədiyini bilmir. Nəticədə motosaat və boş iş olmur, gedişlər hesabatı isə tıxacda yavaş hərəkəti dayanacaqla qarışdırır.
Gediş detektoru standart qurğularla
Bakıdakı minik avtomobili ilə tikintidəki kran üçün sürət və dayanacaq vaxtının fərqli həddləri lazımdır. Standart qiymətlərlə hesabatlar ya bir reysi ona bölür, ya da fərqli reysləri birinə yapışdırır.
Nöqtələr çox seyrəkdir
Trafikə qənaət üçün ötürməni 5 dəqiqədən bir qoyurlar. Trek evlərin arasından keçən sınıq xəttə çevrilir, yürüş isə döngələr hesabına azalır. SIM-kart üzrə qənaət qəpik-quruş olur, hesabatlar isə mənasını itirir.
Əlaqə yoxdur vəziyyətinə heç kim baxmır
Trekeri söndürüblər və ya o sıradan çıxıb, bunu isə bir ay sonra, hesabat lazım olanda görüblər. Əlaqənin kəsilməsi barədə bildiriş quraşdırırıq ki, belə hal eyni gündə üzə çıxsın.
Qoşulmadan sonra parkda nə dəyişir
Şəxsi gedişlər azalır
Sürücü istirahət günlərinin trekinə baxılacağını biləndə xidməti maşın Novxanıdakı bağa getməyi dayandırır. Bizim tətbiqlərimizdə təyinatdan kənar yürüş adətən ilk aylarda 10–20% azalır.
Yol vərəqələri treklə tutuşdurulur
Yürüş və iş vaxtı sürücünün dediyindən deyil, sistemdən götürülür. Mühasibatlıq yanacağı faktiki yürüşə görə silir, yol vərəqəsi ilə uyğunsuzluqlar isə ay bağlanmadan görünür.
Dispetçer müştəriyə dərhal cavab verir
Maşınım haradadır sualına cavab saniyələr içində var, sükan arxasındakı sürücüyə zəng etmədən. Bakı və Abşeron üzrə çatdırılmada bu, şikayətlərin sayında hiss olunur.
Qaçırılma və fövqəladə hala daha sürətli reaksiya
Gecə yola düşən maşın xəritədə görünür, bildirişlərlə birlikdə isə onu dərhal öyrənirlər. Həyəcanlı ssenarilər üçün SOS və siqnalizasiya barədə ayrı səhifə var.
Quraşdırma və qoşulmanın dəyəri
Monitorinqin qoşulması hər maşına GPS-trekerin quraşdırılması ilə başlayır. Bunu bizim səyyar briqadamız edir: minik avtomobilində quraşdırma 30–40 dəqiqə çəkir, yük maşınında və ya xüsusi texnikada sensorlar qoşulursa, daha uzun. Bakı üzrə və regionlara gedirik.
GPS-monitorinqin qiyməti dörd hissədən yaranır:
- avadanlıq — kataloqumuzdan Teltonika və Queclink trekerləri, model nəqliyyat növünə uyğun seçilir;
- quraşdırma işləri;
- məlumat ötürülməsi üçün SIM-kart və mobil rabitə;
- Wialon platformasına aylıq abonent haqqı.
Yekuna maşınların sayı deyil, sensorların dəsti daha çox təsir edir. Minik avtomobilinə treker bir məbləğdir, dartıcıya treker üstəgəl yanacaq səviyyəsi sensoru, CAN-adapter və videoqeydiyyatçı tamam başqa. Buna görə hər şeyə görə sabit qiymət cədvəlimiz yoxdur.
Sistemin məhz sizin parkınız üçün nə qədər olacağını və nə vaxt özünü ödəyəcəyini anlamaq üçün qənaət kalkulyatorundan istifadə edin və ya GPS-monitorinq nə qədərə başa gəlir təhlilini oxuyun. Dəqiq hesablamanı avtoparkın qısa auditindən sonra hazırlayacağıq.
Maşına nə quraşdırırıq
Park monitorinq olmadan və onunla
Eyni maşınlar və eyni sürücülər. Dəyişən yalnız odur ki, baş verənləri haradan öyrənirsiniz.
| Sistem olmadan | GPS-monitorinq ilə | |
|---|---|---|
| Maşın indi haradadır | Sürücüyə zəng | Bəli, saniyələr içində xəritədə |
| Yol vərəqəsi üçün yürüş | Sürücünün dediyinə görə | Bəli, trek üzrə |
| Şəxsi gedişlər və istirahət günləri | Təsadüfən öyrənirsiniz | Bəli, hesabatda görünür |
| Müştəriyə çatdırılma barədə cavab | Zənglər vasitəsilə | Bəli, dərhal xəritə üzrə |
| Mübahisəli gedişin araşdırılması | Söz sözə qarşı | Bəli, lazımi günün treki |
Quraşdırma və dəyər
Funksiya GPS.az platformasına qoşulduqdan sonra əlçatan olur. Dəyər avadanlıq, quraşdırma və SIM-kart trafiki daxil olan aylıq abonent haqqından yaranır — yekun nəqliyyatın tipindən və sensorların dəstindən asılıdır. Avtoparkınız üçün dəqiq hesablamanı 1 iş günü ərzində pulsuz hazırlayırıq.
- 1 Müraciət və maşınların siyahısı
- 2 Hesablama və quraşdırma qrafikinin razılaşdırılması
- 3 Avadanlığın sizin ərazinizdə quraşdırılması
- 4 Wialon-da hesabat və bildirişlərin qurulması, dispetçerin təlimi
Suallar: «Nəqliyyatın onlayn GPS-monitorinqi»
Müraciət göndərin
Mütəxəssis zəng edib texnikanıza və məsələnizə uyğun həll seçəcək.