Kənd təsərrüfatı və aqrobiznes üçün GPS-monitorinq
Kür-Araz ovalığında buğda, Sabirabad və Beyləqanda pambıq, Şəki və Zaqatalada fındıq, Şəmkirdə üzüm bağları. Mövsümdə tarlalarda onlarla maşın işləyir və hər boş dayanma günü, hər artıq litr dizel yanacağı məhsulun maya dəyərində özünü göstərir.
GPS.az traktorlara, kombaynlara, çiləyicilərə və taxıl daşıyan maşınlara treker və yanacaq sensorları quraşdırır və həqiqətən nə qədər hektarın işləndiyini görməyə kömək edir.
Tarla ofisdən görünmür
Aqronom bir gündə bir neçə sahəni gəzib çıxa bilər. 2–3 min hektarlıq təsərrüfatı isə heç bir halda tam gəzə bilməz. Buradan da həmişəlik suallar yaranır: əslində nə qədər şum aparılıb, niyə bir traktorçunun hektara sərfiyyatı qonşusundan bir yarım dəfə çoxdur, taxıl daşıyan maşın tarla ilə elevator arasında hara getmişdi.
Kənd təsərrüfatında GPS-monitorinq bu suallara rəqəmlərlə cavab verir. Traktordakı treker aqreqatın işləmə enini bilir və treke görə işlənmiş sahəni hesablayır. Bakdakı sensor yanacaqdoldurmaları və boşaldılmaları göstərir. Tarlaların geozonaları bütün bunları konkret sahə və konkret bitki ilə əlaqələndirir.
Sahənin xüsusiyyəti mövsümilikdir. Texnika bir ay talvarın altında dayana, sonra üç həftə gecə-gündüz işləyə bilər. Sistemi əvvəlcədən işə salmaq lazımdır ki, səpinə və ya biçinə qədər o artıq qurulmuş və yoxlanılmış olsun.
Sektorlar üzrə həllər: kənd təsərrüfatı və aqrobiznes
Aqrobiznes pulu harada itirir
Mövsümdə dizel yanacağı
Biçin vaxtı texnika tarlada çənlərdən və yanacaqdaşıyan maşınlardan doldurulur, uçot isə kağız üzərində aparılır. Ən çox uyğunsuzluq elə burada olur. Yanacaq səviyyəsi sensorları quraşdırılana qədər gördüyümüz itkilər adətən mövsüm yanacağının 10–20%-ni təşkil edir.
Hektarların ikiqat uçotu
Mexanizator bütün sahəni yazır, treke görə isə 80% işlənib. Ya da tarladan iki dəfə keçilir, çünki əvvəlki aqreqatın harada dayandığı görünmürdü.
Anbara gedən yolda itən məhsul
Taxıl daşıyan maşın kombaynın yanında yüklənir, elevatorun tərəzisinə isə qırx dəqiqə yerinə üç saatdan sonra və olmalı olduğundan yüngül gəlir. Trek və banın vəziyyətinə nəzarət olmadan heç nəyi sübut etmək mümkün deyil.
Texnika özgə tarlalarda
Traktor gündüz təsərrüfat üçün işləyir, axşam isə qonşunun həyətyanı sahəsini şumlayır. Motosaatlar da, yanacaq da sizin, pul isə mexanizatorun.
Biçinin qızğın vaxtında sıradan çıxmalar
Kombayn iyunun ortasında dayanır, ehtiyat hissəni Bakıdan iki gün gətirirlər. Motosaata görə planlı texniki xidmət belə nasazlığın ehtimalını azaldır, ancaq bu, yalnız saatları kimsə sayanda işləyir.
Qərar üçün rəqəm yoxdur
Hansı tarlanın işlənməsi ən baha başa gəlir, hansı traktoru silmək daha sərfəlidir, faktiki olaraq bir hektar buğda nəyə başa gəlir. Məlumat olmadan bunlar intuisiya ilə həll edilir.
Mövsümi təqvim və monitorinq
Azərbaycanda hər bitkinin texnikaya düşən yükü öz pik dövrünə malikdir. Tətbiqi buna uyğun planlaşdırırıq.
- Payız — payızlıq bitkilərin səpini. Buğda və arpa əsasən oktyabr — noyabr aylarında səpilir. Bu, trekerləri yoxlamaq, yay təmirindən sonra bakları yenidən kalibrləmək, tarlaların geozonalarını yeniləmək vaxtıdır.
- Yaz — yazlıq bitkilər, pambıq, tərəvəz. Traktorlar və səpici maşınlar üçün ən gərgin dövr. İşlənmiş sahə və hektara sərfiyyat hesabatları ən çox burada lazım olur.
- İyun — iyul — dənli bitkilərin biçini. Kombaynlar və taxıl daşıyan maşınlar az qala gecə-gündüz işləyir. Əsas məsələ kombayn — taxıl daşıyan maşın — xırman və ya elevator zənciri, həm də tarlada yanacağa nəzarətdir.
- Avqust — sentyabr — fındıq. Şəki-Zaqatala zonasında əsas yük daşınmaya və qurutmaya düşür, tarla texnikasına isə daha az.
- Sentyabr — noyabr — pambıq. Mərkəzi Aran bölgəsində pambıqyığan maşınlar və xam pambığın zavodlara daşınması.
Başlamaq üçün ən yaxşı vaxt sizin əsas mövsümünüzdən bir – bir yarım ay əvvəldir. Biçin vaxtı quraşdırma da mümkündür, ancaq mexanizatorların vaxtı olmur və ilk məlumatlar öyrəşməyə sərf olunur.
Tarladan emala qədər: beş istiqamət
Təsərrüfatlar çox müxtəlif olur, buna görə həllər biznesin növünə görə bölünüb.
Tarlalarınız və texnikanız varsa, bitkiçilik bölməsindən başlayın. Orada hektarların və aqreqatların uçotu, sahələrdə iş barədə danışılır.
Fermalar, quşçuluq təsərrüfatları və otlaqlar başqa qaydalarla yaşayır: orada yem, mikroiqlim, heyvanların yay otlaqlarına — dağlara köçürülməsi önəmlidir. Bu barədə heyvandarlıq və quşçuluq bölməsində yazılıb.
Müxtəlif rayonlarda bir neçə təsərrüfatı olan böyük şirkətlərə ümumi mənzərə və bölmələrin müqayisəsi lazımdır. Belə məsələni aqroholdinqlər üçün səhifəsində həll edirik.
Məhsulu hələ çatdırmaq da lazımdır: taxıl daşıyan maşınlar, Rusiyaya ixrac üçün meyvə yüklü yük maşınları, xam pambığın daşınması. Bax: aqro-logistika.
Və son halqa — elevatorlar, meyvə üçün soyuducular, emal zavodları. Onlar barədə — emal və saxlama səhifəsində.
Kənd təsərrüfatı texnikasında nə işləyir
Treker və tarla geozonaları
Hər tarla sistemə kontur kimi salınır. Hesabat hansı texnikanın hər sahədə nə qədər işlədiyini göstərir. Konturların özünü xəritə üzrə çəkmək ya da fayldan yükləmək olar.
İşlənmiş sahənin uçotu
Aqreqatın eni üstəgəl trek — və sistem hektarları, üst-üstə düşmələri və buraxılmış yerləri hesablayır. Bunun üçün xüsusi olaraq kənd təsərrüfatı üçün yaradılmış Wialon Hecterra modulu istifadə olunur.
Yanacaq səviyyəsi sensoru
Traktorlarda kabeli baka qədər çəkmək çox vaxt əlverişli olmur. Onda naqilsiz yanacaq səviyyəsi sensoru işə yarayır: o, məlumatı trekerə Bluetooth vasitəsilə göndərir, modeli isə sensorun quraşdırılması zamanı baka və trekerə uyğun seçirik.
Qoşma avadanlığın identifikasiyası
Kotanın, səpicinin və ya çiləyicinin üzərindəki nişan trekerə məhz nəyin qoşulduğunu bildirir. Onsuz sistem işləmə enini bilmir və iş növlərini qarışdırır.
Mexanizatora nəzarət
Sürücünün kartı və ya açardaşıyanı. Bir traktor sutka ərzində iki-üç mexanizator dəyişəndə identifikasiya olmadan işəmuzd ödənişi ədalətlə hesablamaq mümkün deyil.
Anbarlarda və saxlama yerlərində sensorlar
Meyvə üçün soyuducularda və taxıl anbarlarında temperatur və rütubət. Quba yaxınlığındakı alma saxlanan anbarda temperatur qalxsa, bildiriş səhər deyil, gecə gəlir.
Biçin günü hesabatlarda necə görünür
Beyləqan yaxınlığındakı təsərrüfatı təsəvvür edin: dörd kombayn, altı taxıl daşıyan maşın, bir yanacaqdaşıyan. İyun, hava qırx dərəcəyə yaxın, dan yerindən qaranlığa qədər işləyirlər.
Səhər aqronom telefonunu açır və dünən hansı tarlaların biçildiyini, nə qədər hektar qaldığını görür. Kombaynlardan biri günün ortasında üç saat dayanıb. Tarixçəyə görə mühərrik işləyib, kombayn isə hərəkət etməyib: nasazlıq və ya taxıl daşıyan maşının gözlənməsi belə görünür. Mexanikə zəng — məlum olur ki, başqa marşrutla xırmana gedən maşını gözləyirdilər.
Yanacaqdaşıyan gün ərzində 900 litr verib. Kombaynların və yük maşınlarının baklarındakı sensorların qeydə aldığı yanacaqdoldurmaların cəmi isə 840 litrdir. 60 litr fərq mütləq oğurluq demək deyil: ola bilsin, yanacaq səviyyəsi sensoru olmayan texnika doldurulub. Ancaq indi bu sualı konkret adama konkret yanacaqdoldurma barədə vermək olar.
Axşam yekun hesabat gəlir: nə qədər biçilib, nə qədər sərf olunub, hər taxıl daşıyan maşın nə qədər reys edib. Əvvəllər bu məlumatlar həftənin sonuna kağızlar üzrə toplanırdı. Sistemdə aqronəzarətin necə qurulduğu barədə daha ətraflı — kənd təsərrüfatı işlərinə nəzarət səhifəsində.
Tarla, yol, anbar: fərqli hesabatları olan üç proses
Təsərrüfatda monitorinq az qala həmişə üç fərqli prosesə aiddir. Onları ən başdan ayırmaq rahatdır: hər birinin öz məlumatı, öz məsul şəxsi və öz sualı var.
- Tarlanın işlənməsi. Traktorlar, səpicilər, çiləyicilər, kombaynlar. Sual: nə qədər hektar, hansı əməliyyatla və hektara hansı sərfiyyatla. Məsul şəxs — aqronom və baş mühəndis. Məlumat: trek, aqreqatın eni, iş vəziyyəti sensoru, yanacaq səviyyəsi sensoru.
- Məhsulun daşınması. Taxıl daşıyan maşınlar, pambıq yüklü özüboşaldanlar, icarəyə götürülmüş maşınlar. Sual: tarlada yüklənənin hamısı tərəziyə çatıbmı və maşınlar harada dayanmışdı. Məsul şəxs — logist və ya xırman müdiri. Məlumat: trek, banın qaldırılması, çəki jurnalı.
- Saxlama. Anbarlar, soyuducu kameralar, qurutma qurğuları. Sual: saxlama şəraiti gözlənilirmi və qurutmaya nə qədər yanacaq sərf olunub. Məsul şəxs — anbarın rəisi. Məlumat: temperatur və rütubət sensorları, stasionar bakların yanacaq səviyyəsi sensorları.
Hər üçündən birdən başlamaq şərt deyil. Adətən indi ən çox sual doğuran prosesi götürürlər, qalanlarını isə növbəti mövsümə qoşurlar.
Mövsümi pilotun kriteriyaları
Mövsümi pilot sistemi bir proses və texnikanın bir hissəsi üzərində real işdə — səpin və ya biçin zamanı yoxlayır. Nəticələrə görə sistemi genişləndirmək lazım olub-olmadığı aydın olsun deyə, kriteriyaları quraşdırmadan əvvəl razılaşdırırıq:
- nəzarət tarlasının sistem üzrə sahəsi sənədlərlə tutuşdurulub, uyğunsuzluq izah olunub;
- yanacaqdaşıyandan verilən yanacaq texnikanın baklarında görünür, fərq təhlil edilib;
- taxıl daşıyan maşınların treke görə reys sayı tərəzi jurnalı ilə üst-üstə düşür;
- yanacağın boşaldılması və tarla xaricində iş barədə bildirişləri konkret adam alır və hər biri təhlil edilir.
Təsərrüfatdan tarla konturları, texnika və aqreqatların siyahısı, yanacağın verilmə cədvəli və pilot dövrü üzrə tərəzi jurnalı lazımdır. Onlar olmadan sistemi tutuşdurmağa heç nə yoxdur.
Mövsümə bir ay qalmış tətbiq
Aşağıda bunun orta ölçülü təsərrüfatda necə göründüyü verilib: 20–40 ədəd texnika, bir rayonda bir neçə sahə.
Dörd addım
1-ci həftə. Texnikanın və tarlaların siyahıya alınması
Maşınların və qoşma avadanlığın siyahısını tərtib edirik, tarla konturlarını toplayırıq. Konturlar yoxdursa, çəkməyə kömək edirik. Xidmətin şərtləri kənd təsərrüfatı texnikasının GPS-monitorinqi səhifəsindədir.
2-ci həftə. Bazada quraşdırma
Briqada təsərrüfata gəlir və avadanlığı birbaşa mexaniki parkda quraşdırır. Bir gündə adətən yanacaq səviyyəsi sensoru ilə birlikdə 4–6 traktoru qoşuruq.
3-cü həftə. Kalibrləmə və yoxlama
Bakları kalibrləyirik, qoşma avadanlığın nişanlarını yoxlayırıq, sınaq çıxışı edirik. Hektara sərfiyyat normalarını iş növlərinə görə təyin edirik.
4-cü həftə. Aqronomun təlimi
Tarlalar, yanacaq və mexanizatorlar üzrə hesabatları sizin öz texnikanız üzərində göstəririk. Aqronoma məlumata telefonda, birbaşa tarlada baxmaq ən rahatdır.
Fermerlərin və aqronomların sualları
Sahədə tətbiq ssenariləri
Keyslər: «Kənd təsərrüfatı və aqrobiznes»
FMB140 ilə aqrotexnika və asma avadanlığın uçotu
Aqro / tikinti / mədən
Kənd təsərrüfatı texnikasının texniki xidmət qrafikləri CAN məlumatlarına görə
Aqro / tikinti / mədən
İşçilər üçün GH5200 şəxsi trekeri
Aqro / tikinti / mədən
Sahə üçün GPS-monitorinq: «Kənd təsərrüfatı və aqrobiznes»
Müraciət göndərin — avtoparkınız üçün hesablama hazırlayacağıq və sahənin məsələlərinə uyğun avadanlıq seçəcəyik.
- 1 Məsələni dəqiqləşdiririk
Mütəxəssis zəng edib texnika, maşınların sayı və nəyə nəzarət lazım olduğunu soruşacaq.
- 2 Həll seçirik
Avadanlıq və funksiyaları təklif edirik, birdəfəlik və aylıq ödənişləri ayrıca göstəririk.
- 3 Quraşdırmanı razılaşdırırıq
Quraşdırma sizin bazanızda və ya bizdə — qrafik üzrə, texnika işdən qalmasın deyə.
Müraciət göndərin
Mütəxəssis zəng edib texnikanıza və məsələnizə uyğun həll seçəcək.