Heyvandarlığın və quşçuluğun rəqəmsallaşdırılması
Otlaqlardakı mal-qara üçün GPS-boyunbağıları, quşçuluq binalarında və tövlələrdə temperatur sensorları, ehtiyat generatorlara, yem daşıyan və süd daşıyan maşınlara nəzarət. Hər şey vahid Wialon sistemində, nəsə səhv gedəndə telefona bildirişlərlə.
GPS-monitorinqin köməyi ilə fermada nəyə nəzarət etmək olar
Heyvandarlığın və quşçuluğun monitorinqi bizdə ən yaxşı bacardığımız şeydən başlayır: hərəkət edən hər şey və yanacaq sərf edən hər şey. Otlaqlardakı sürülər, yem paylayıcılar, süd daşıyan maşınlar, qarışıq yem daşıyan maşınlar, elektrik kəsiləcəyi hala dizel generatorları. Buna binalarda naqilsiz temperatur və rütubət sensorları əlavə olunur.
Yemlər südün, ətin və yumurtanın maya dəyərinin böyük hissəsini təşkil edir, isti gündə ventilyasiyanın bir nasazlığı üzündən baş verən tələfat isə rübün mənfəətinin üstündən xətt çəkə bilər. Buna görə heyvandarlıqda həm texnikanı, həm də fermada heç kim olmayan anda binalarda nə baş verdiyini görmək önəmlidir.
Sərhədlər barədə açıq deyirik: iqlimin idarə edilməsi, rasionlar üzrə yemləmə və sürünün sağlamlığının uçotu sistemləri ayrıca avadanlıq sinfidir. Biz onları əvəz etmirik, onların həyəcan siqnallarını və əsas göstəricilərini artıq texnikanı gördüyünüz yerə çıxarırıq.
Yaylaqlara köç: sürünü düzənlə dağlar arasında necə itirməmək
Yazda sürülər düzəndəki qış otlaqlarından dağlara — Böyük və Kiçik Qafqazın yay yaylaqlarına gedir. Köç günlər, hətta həftələr çəkir, çobanlar mal-qara ilə birlikdə gedir, təsərrüfatla əlaqə isə hərdənbir olur. Payızda hər şey əks istiqamətdə təkrarlanır.
Sürüdə bir neçə heyvanın üzərindəki GPS-boyunbağısı sadə bir məsələni həll edir: sahib sürünün elə bu anda harada olduğunu və dünən harada olduğunu görür. Sürü gözlənilmədən adət etdiyi marşrutdan kənara gedibsə ya da uzun müddət yerində dayanıbsa, bu, çobana zəng etmək üçün əsasdır. Nişanlanmış bir heyvan ayrılıb dərəyə gedibsə, onu son nöqtəyə görə tapmaq daha asandır.
Hər qoyuna boyunbağısı adətən lazım olmur və iqtisadi cəhətdən özünü doğrultmur. Qabaqda gedən heyvanlar üzərində bir neçəsi kifayət edir. Sərbəst otlayan iribuynuzlu mal-qara və atlar üçün boyunbağısını hər qiymətli heyvana taxırlar. Qurğular barədə ətraflı — heyvanların monitorinqi səhifəsində.
Fermada və quşçuluq fabrikində nəyə nəzarət olunur
Boyunbağıları və virtual sərhədlər
Boyunbağılarındakı avtonom trekerlər cədvəl üzrə əlaqəyə çıxır: saatda bir dəfə, bir neçə saatda bir dəfə. Nə qədər az olsa, batareya o qədər uzun işləyir — modeldən və qurulmadan asılı olaraq bir neçə aydan bir il və daha çoxa qədər.
Otlağın ətrafında geozona çəkilir. Heyvanın onun hüdudlarından çıxması bildiriş şəklində gəlir. Bir məhdudiyyəti anlamaq önəmlidir: koordinatlar nadir hallarda göndərildikdə bildiriş elə həmin dəqiqə deyil, növbəti əlaqəyə çıxma zamanı gələcək.
Heyvandarlar pulu harada itirir
Fermalarda gördüklərimizə görə iri itkilər ən çox dörd şeydən yaranır:
Yemlər çatmır
Qarışıq yem və silos anbardan qaimə üzrə çıxır, yemliklərə isə daha azı gəlir. Fərqi quruma itkisinin üzərinə yazırlar.
İstilər və kəsilmələr
Yayda ovalıqda quşçuluq binasında ventilyasiyasız bir saat baş sayının nəzərəçarpacaq hissəsinə başa gələ bilər. Bunu səhər bilirlər.
Generatorun boş bakı
Generator var, ancaq qəza zamanı işə düşmür ya da yarım saat işləyir: bakdakı dizel yanacağı çoxdan boşaldılıb.
İtkin düşən heyvanlar
Sərbəst otlaqdakı mal-qara uzaqlaşır, itir ya da onu qovub aparırlar. Koordinatlar olmadan təxminə görə axtarmaq lazım gəlir.
Quşçuluq fabrikində işıqsız gecə
Avqust, Bakı yaxınlığındakı quşçuluq fabriki. Gecə saat birin yarısında elektrik kəsilir. Generator avtomatik işə düşməlidir, ancaq onun bakında dörddə birdən azı qalıb — ona son dəfə yazda yanacaq doldurmuşdular və doldurulanın hamısı baka çatmamışdı.
Monitorinqlə bu gecə başqa cür görünür. Ondan hələ iki həftə əvvəl sistem bildiriş göndərmişdi: generatorda yanacaq səviyyəsi 60 litr düşüb, bu zaman generator işə düşməyib. Baka əlavə yanacaq doldurdular, məsul şəxslə danışdılar.
Saat 01:32-də şəbəkə qidalanmasının itməsi və generatorun işə düşməsi barədə bildiriş gəlir. 01:40-da quşçuluq binalarındakı sensorlar temperaturun sabit olduğunu göstərir. Telefonun oyatdığı növbətçi bunu bir dəqiqəyə görür və obyektə getməyə bilər. Generator işə düşməsəydi, həyəcan siqnalı bir gözətçiyə deyil, dərhal bir neçə adama gedərdi.
Belə bildiriş zəncirlərinin qurulması bildirişlər səhifəsində təsvir olunub.
Nəyi özümüz quraşdırırıq, nəyi qoşuruq
Quraşdırırıq: trekerlər və yanacaq səviyyəsi sensorları
Yem paylayıcılara, traktorlara, süd daşıyan maşınlara, qarışıq yem daşıyan maşınlara və generatorlara. Bu, bizim əsas işimizdir — bakların kalibrlənməsi və hesabatların qurulması ilə.
Quraşdırırıq: naqilsiz temperatur sensorları
Quşçuluq binalarına, tövlələrə, yem anbarlarına və süd tanklarına. Sensorlar məlumatı binanın içindəki treker-şlüzə ötürür, kabellər üçün divar deşməyə ehtiyac yoxdur.
Quraşdırırıq: GPS-boyunbağıları
İribuynuzlu mal-qara, atlar və sürüdə qabaqda gedən heyvanlar üçün. Modeli heyvanın ölçüsünə və koordinatların nə qədər tez-tez lazım olmasına görə seçirik.
Qoşuruq: iqlim kontrollerləri
Kontrollerin qəza çıxışı ya da məlumat ötürmə interfeysi varsa, onun həyəcan siqnallarını Wialona çıxarırıq. Kontrollerin özünü və onun qurulmasını iqlim avadanlığının təchizatçısı edir.
Etmirik: qaz analizi və sağlamlığın uçotu
Ammonyak və CO2 sensorları, sağım uçotu sistemləri və baytarlıq sistemləri ayrıca avadanlıq sinfidir. Onların açıq mübadiləsi varsa, məlumatlarını ala bilərik, ancaq onları öz işimiz kimi göstərmirik.
Ferma nədən başlamalıdır
Ən baha risklər
Sizin ferma üçün nəyin daha təhlükəli olduğunu təhlil edirik: quşçuluq binalarındakı isti, generator, yemlər, yoxsa otlaqdakı mal-qara. Hamısından birdən deyil, bir-iki istiqamətdən başlayırıq.
Texnika və generatorlar
Adətən birinci addım olaraq texnikaya və generatorlara treker və yanacaq səviyyəsi sensoru quraşdırırıq. Yanacaq üzrə effekt birinci ay görünür və növbəti mərhələni əsaslandırmağa kömək edir.
Binalarda sensorlar
Sensorlar üçün nöqtələri nişanlayırıq: ventilyatorların yanında, uzaq küncdə, quşun səviyyəsində, tavanın altında deyil. Hədləri baytarla birlikdə təyin edirik.
Həyəcan siqnallarını kim alır
Zənciri qururuq: növbətçi, sahə rəisi, baytar, sahib. Bildiriş gecə yerə gələ bilən adama çatmalıdır.
Otarma, mikroiqlim və nəqliyyat — üç fərqli məsələ
Fermada monitorinq sözü altında çox vaxt avadanlığı, adamları və reaksiya sürəti fərqli olan üç məsələ qarışdırılır. Biz onları ilk söhbətdən ayırırıq.
- Otarma. Heyvanlarda boyunbağıları, otlağın geozonası, köç marşrutu. Reaksiya — saatlar: çobana zəng etmək, axtarışa çıxmaq. Cavabdeh sürünün sahibi ya da baş çobandır.
- Mikroiqlim. Quşçuluq binalarında və tövlələrdə temperatur və rütubət sensorları, qidalanmanın itməsi barədə siqnal, generator. Reaksiya — dəqiqələr: isti ya da kəsilmə zamanı hesab quşun həddindən artıq qızmağa tab gətirdiyi vaxtla gedir. Cavabdeh növbətçi və sahə rəisidir.
- Nəqliyyat və texnika. Yem paylayıcılar, qarışıq yem daşıyan maşınlar, süd daşıyan maşınlar, traktorlar. Reaksiya — növbənin ya da günün yekunlarına görə: reyslərin, yanacağın və boşaltmaların tutuşdurulması. Cavabdeh qarajın müdiri ya da baş mühəndisdir.
Hər məsələ üçün bildiriş alanların öz siyahısı və öz hədləri var. Hər şey bir lentə tökülürsə, quşçuluq binasından gələn təcili həyəcan siqnalı traktorun dayanmaları barədə yüzlərlə hadisə arasında itir.
Əvvəlcədən bilməyin daha yaxşı olduğu məhdudiyyətlər
Boyunbağısının avtonomluğu. Batareya əsasən əlaqəyə çıxmağa və peykləri axtarmağa sərf olunur. Bir neçə saatda bir koordinat aylarla iş deməkdir, hər bir neçə dəqiqədən bir koordinat isə həftələr. Soyuq, sıx meşə və trekerin şəbəkəni uzun axtardığı dağlar bu müddəti qısaldır. Real avtonomluğu pasporta görə deyil, sizin şəraitinizdə pilotda yoxlayırıq.
Otlaqlarda əlaqə. Yüksək dağ yaylaqlarında örtük hər yerdə yoxdur. Boyunbağısı nöqtələri yadda saxlayıb siqnal yarananda ötürəcək, ancaq geozonadan çıxma barədə həyəcan siqnalını gecikmə ilə alacaqsınız.
Binalar. GPS tövlənin ya da quşçuluq binasının içində işləmir, buna görə heyvanların binanın içindəki yerini boyunbağısı ilə təyin etmək mümkün deyil. Binalarda məsələ başqadır — şərait sensorları. Metal konstruksiyalar və sendviç-panellər naqilsiz sensorlardan gələn siqnalı zəiflədir, buna görə şlüz üçün yeri obyektdə yoxlamanın nəticələrinə görə seçirik.
Sensor kontroller deyil. Bizim sensorlarımız isti barədə məlumat verir, ancaq ventilyasiyanı qoşmur. İdarəetmə fermanın iqlim avadanlığında qalır.
Fermada pilot: nə lazımdır və necə qəbul etmək
Üç istiqamətdən birindən başlamaq rahatdır: məsələn, generatorla birlikdə bir quşçuluq binası ya da yay otarması dövrü üçün bir sürüyə bir neçə boyunbağısı. Müddət — bir aydan yuxarı.
Təsərrüfatdan nə lazımdır: binaların planı və icazə verilən temperatur, rütubət dəhlizləri (onları baytar ya da texnoloq təyin edir), generatora və onun bakına giriş, otlaqların sərhədləri, bildiriş zənciri üçün adamların siyahısı.
Qəbul kriteriyaları, məsələn: sensorların göstəriciləri nəzarət termometri ilə tutuşdurulub; qidalanmanın sınaq kəsilməsi zəncir üzrə bütün alanlara çatıb; generatorun yanacaq sərfiyyatı yanacaqdoldurma jurnalı ilə tutuşdurulub; boyunbağıları təyin edilmiş cədvəl üzrə əlaqəyə çıxır, batareyanın faktiki sərfi yazılıb.
Özünü ödəyəcəyini necə hesablamaq
Quşçuluq fabriki üçün hesablama qısadır: bir quşçuluq binasındakı quş partiyasının dəyəri nə qədərdir və onu isti ya da kəsilmə üzündən bir neçə il ərzində heç olmasa bir dəfə itirmə ehtimalı nədir. Sensorlar və generatorun monitorinqi adətən belə bir itkidən qat-qat az başa gəlir, ancaq yalnız həyəcan siqnalına kiminsə reaksiya verməsi şərti ilə qoruyur.
Süd ferması və kökəltmə üçün texnikanın və generatorların yanacağına görə (bizim tətbiqlərimizdə yanacaq səviyyəsi sensorları quraşdırıldıqdan sonra adətən 15–25% az) və tərəzinin məlumatlarını çıxarmaq alınırsa, yemlərə görə hesablayırıq. Otlaqdakı mal-qara üçün — itirilməsinin qarşısı alınan heyvanların dəyərinə görə.
Dəqiq dəyəri baxışdan sonra sizin təsərrüfatınıza uyğun hesablayacağıq. Kənd təsərrüfatı üçün qalan həllər aqrosektor bölməsində toplanıb.
Heyvandarların və quşçuluqla məşğul olanların sualları
Bu sektorda nədən istifadə olunur
Açar təslim nə edirik
Bu sektor üçün Wialon modulları
Sahədə tətbiq ssenariləri
Keyslər: «Kənd təsərrüfatı və aqrobiznes»
GPS-monitorinqi tətbiq etmək istəyirsiniz — «Heyvandarlıq və quşçuluq»?
Müraciət göndərin — avtoparkınız üçün dəyəri hesablayacağıq və istiqamətə uyğun avadanlıq seçəcəyik: kənd təsərrüfatı və aqrobiznes.
- 1 Məsələni dəqiqləşdiririk
Mütəxəssis zəng edib texnika, maşınların sayı və nəyə nəzarət lazım olduğunu soruşacaq.
- 2 Həll seçirik
Avadanlıq və funksiyaları təklif edirik, birdəfəlik və aylıq ödənişləri ayrıca göstəririk.
- 3 Quraşdırmanı razılaşdırırıq
Quraşdırma sizin bazanızda və ya bizdə — qrafik üzrə, texnika işdən qalmasın deyə.
Müraciət göndərin
Mütəxəssis zəng edib texnikanıza və məsələnizə uyğun həll seçəcək.