FMB140 ilə aqrotexnika və asma avadanlığın uçotu

FMB140 ona görə seçilib ki, o, CAN şininin məlumatlarını ayrı adapter olmadan oxumağı bilir, ALL-CAN300 opsiyası olan proqram təminatının genişləndirilmiş versiyası isə kənd təsərrüfatı texnikasını dəstəkləyir. Trekeri traktorlara, kombaynlara, yükləyicilərə, rulon preslərinə, kommunal maşınlara, hər yerdə gedən maşınlara qoyurlar. Yığcam korpusun lazım olduğu və CAN tələb olunmayan kvadrosikletlər və kiçik texnika üçün FMB920 uyğundur.

Mayak öz identifikatorunu Bluetooth ilə durmadan yayan kiçik radioötürücüdür. Texnologiya baha deyil, enerji üzrə qənaətlidir, az maneə yaradır. Mayaklar tez quraşdırılır, mövcud sistemə asanlıqla daxil edilir, sınanda yaxud oğurlananda isə onları sadəcə dəyişirlər.

İstehsalçının məlumatına görə, Teltonika trekerləri eyni vaxtda 100 mayaka qədər görür. Modeldən asılı olaraq mayak bir batareyadan 4 ildən 10 ilə qədər işləyir, siqnalın ötürülmə məsafəsi isə 500 m-ə çatır. Siqnalın gücü və ötürmə intervalı tənzimlənir: traktorun maşın həyətində yanında dayanan hər şeyi deyil, yalnız ona qoşulmuş aqreqatı görməsinə nail olmaq mümkündür.

İş sxemi belədir. Mayakları uçota alınmalı olan bütün mühərriksiz avadanlığa bərkidirlər: kotanlara, səpicilərə, kultivatorlara, çiləyicilərə, qoşqulara, asma avadanlığa. Quraşdırma sadədir, naqilsizdir, buna görə tez və ucuzdur. Traktordakı FMB140 yaxınlıqdakı mayakların identifikatorlarını oxuyur və onları öz GNSS koordinatları ilə birlikdə serverə göndərir.

Serverdəki proqram mayakları ən yaxın trekerlə tutuşdurur və hər aqreqatın harada olduğunu, hansı maşınla işlədiyini müəyyən edir. Sürücünün və briqadirin heç nə basmasına yaxud qeyd etməsinə ehtiyac yoxdur: yazı avtomatik gedir, məlumatlar isə interneti olan istənilən qurğudan istənilən vaxt əlçatandır.

Nəticədə hansı işlərin hansı sahələrdə və hansı aqreqatla görüldüyü görünür. Bu, növbəti əməliyyatları planlaşdırmağa və maya dəyərini tarlalar üzrə hesablamağa imkan verir. Kağız jurnallar uçotun əsas mənbəyi deyil, yoxlama sənədinə çevrilir.

Mayaklar qapalı yerlərdə də faydalıdır. Onları anbarlarda, angarlarda, dəyirmanlarda, süd fermalarında qiymətli avadanlığın harada olduğunu bilmək üçün asırlar.

Traktorda FMB140 koordinatlardan qat-qat çoxunu verir. Quraşdırılmış CAN adapteri 100-dən çox parametri oxuyur: dövrlər, motosaatlar, sərf, temperatur, xətalar. Buna əsasən texniki xidmət qrafiki qururlar, artıq boş gedişi aşkarlayırlar və hansı maşının yığımın ortasında dayanmamışdan əvvəl servisə ehtiyacı olduğunu qabaqcadan görürlər.

Teltonika trekerlərində olan təhlükəsizlik funksiyaları da əlçatandır: sürmə tərzinə nəzarət, GSM siqnalının boğulması barədə bildiriş, həddən artıq boş gedişin aşkarlanması, immobilayzer, qidalanmanın kəsilməsinin və yedəkləmənin aşkarlanması, yol qəzasının aşkarlanması, avtomatik və əl ilə çəkilən geozonalar, səfərlər barədə bildirişlər. Proqram təminatını və tənzimləmələri FOTA WEB vasitəsilə məsafədən yeniləyirlər.

Geozonalar kənd təsərrüfatında xüsusilə əlverişlidir. Fermer xəritədə tarlaların, anbarların, maşın həyətinin konturlarını çəkir və texnika yaxud asma avadanlıq zonaya girəndə, zonadan çıxanda hadisə alır. Traktor iş vaxtı tarladan gedibsə yaxud aqreqat gecə təsərrüfatın ərazisini tərk edibsə, bu, dərhal görünür.

Mayaklar sürücülərin identifikasiyasında da kömək edir. Mexanizator avtorizasiyadan keçməyibsə, starter bloklanmış qalır və bloklanma işə salma zəncirində quraşdırılıbsa, kənar adam identifikasiya açarı olmadan texnikanı işə sala bilməyəcək. Mexanizatorların iş vaxtının uçotu üçün 1-Wire vasitəsilə identifikasiya da uyğundur.

Ayrı məsələ yanacaqdır. Bakdakı yanacaq səviyyəsi sensorları qalığı, yanacaqdoldurmaları və boşaldılmaları göstərir. Sensorun simsiz variantı quraşdırmanı asanlaşdırır və kabelin qırılmasını aradan qaldırır. Kənd təsərrüfatı texnikası üçün bu, yanacağı hesabatlı etmək və baklardan oğurluqları gözə çarpacaq dərəcədə çətinləşdirmək üçün birbaşa üsuldur.

Belə sistemi olan təsərrüfatda adi gün necə görünür. Səhər mexanizator identifikasiya açarını yaxınlaşdırır və traktoru işə salır. Briqadir ona mayakı olan kultivatoru qoşur və sistemdə qeyd yaranır: filan traktor filan kultivatorla işləyir. Traktor 7 nömrəli tarlanın geozonasına girir və bu andan işlənmiş sahə hesablanır. Günorta aqreqatı səpiciyə dəyişirlər — sistemdə cütlük özü keçir. Axşam aqronom hesabatı açır: nə qədər hektar keçilib, hansı aqreqatla, nə qədər motosaat və litr yanacaq gedib. Gecə tarla düşərgəsində dayanan traktorun bakı 40 litr azalıbsa, səhər telefonda artıq boşaldılma barədə vaxtı və yeri ilə bildiriş olacaq.

Tətbiq adətən addım-addım gedir. Əvvəlcə texnikanın və aqreqatların siyahısını tərtib edirlər, ilk növbədə nəyin uçota alınacağını həll edirlər. Sonra özüyeriyən texnikaya trekerlər qoyurlar və hər modelin CAN şininin hansı parametrləri verdiyini yoxlayırlar. Ondan sonra mayakları asma avadanlığa yapışdırırlar və qonşu aqreqatlar qarışmasın deyə maşın həyətində siqnalın gücünü seçirlər. Sonda tarlaların konturlarını çəkirlər, hər aqreqat üçün tutma enini təyin edirlər və hesabatları tənzimləyirlər. İlk mövsüm az qala həmişə məlumatlara öyrəşməyə və iş növləri üzrə sərf normalarını dəqiqləşdirməyə gedir.

Əməliyyat necə hesablanır. İşlənmiş sahə traktorun tarlanın geozonası içərisindəki trekinin o anda mayaka görə yanında olan aqreqatın tutma eninə vurulmasıdır. Təkrar keçidlər və tarlanın kənarındakı dönüşlər ayrıca nəzərə alınır, buna görə tutma enini və üst-üstə düşmə qaydalarını hər aqreqat üçün təyin edirlər. Əməliyyatın vaxtı CAN üzrə yaxud alışdırma üzrə motosaatlardan, yanacaq isə CAN-dan yaxud səviyyə sensorundan alınır. Aqreqatın mayakı görünmürsə, işin bu hissəsi hesabata aqreqatsız traktor kimi düşür və briqadir onu araşdıra bilər.

Mövsümi pilot. Sistemi konkret kampaniyadan — torpağın hazırlanmasından, səpindən yaxud yığımdan — əvvəl başlatmaq ən əlverişlisidir. Pilota üç-beş traktor, onların əsas aqreqatları və sahəsi bilinən iki-üç tarla götürürlər. İki-üç həftə sistemin məlumatlarını aqronomun uçotu ilə tutuşdururlar: hektarlar, motosaatlar, litrlər. Fərqləri araşdırırlar və tutma eninin, mayakların gücünün, geozonaların tənzimləmələrini düzəldirlər, sonra isə sistemi bütün avtoparka genişləndirirlər.

Təsərrüfatdan nə lazımdır. Markaları və buraxılış illəri ilə texnikanın siyahısı, tutma eni ilə aqreqatların siyahısı, tarlaların konturları yaxud heç olmasa onların kadastr sərhədləri, tutuşdurma üçün məsul aqronom yaxud briqadir. Mexanizatorlar üçün identifikasiya açarları və onları hər işə salma zamanı yaxınlaşdırmaq qaydası.