GPS-monitorinqin fərdi hesabatları
Wialon hesabatlarını və dashboardlarını konkret sual üçün qururuq: sərf, boş dayanmalar, kilometrin maya dəyəri, nöqtələrə gecikmələr. Əvvəlcə hər rəqəmin haradan gəldiyini uzlaşdırırıq, sonra keçən ayın məlumatları üzərində maket qururuq. Hesabatın keyfiyyəti ilkin məlumatlardan asılıdır: yanacaq səviyyəsi sensoru kalibrlənmədən və sürücülər bağlanmadan göstəricilərin bir hissəsi təxmini olacaq.
Əvvəlcədən formalaşdırılmış bir suala cavab verən hesabat şablonu, poçt göndərişi yaxud dashboard. Ona metrikalar lüğəti əlavə olunur: hər sütun necə hesablanır və hansı mənbədən götürülür. Hesabatı o vaxt təhvil veririk ki, onun yoxlama dövrü üzrə rəqəmləri mexanikin və mühasibin gördükləri ilə üst-üstə düşsün.
Qovluğa qoyulmayan, oxunan hesabat
Wialon-da onlarla standart cədvəl və qrafik var. Lakin direktora 60 maşının hər biri üzrə 40 sütunluq cədvəl lazım deyil. Ona bir şey lazımdır: bu ay pul harada getdi və buna kim cavabdehdir. Qaraj müdirinə — hansı maşınları texniki xidmətə qoymağın vaxtı çatdı. Dispetçerə — bu gün kim obyektə gecikdi.
Biz GPS-monitorinqin fərdi hesabatlarını konkret adam və konkret sual üçün hazırlayırıq. Teltonika və Queclink trekerlərinin, yanacaq səviyyəsi sensorlarının, CAN şininin və sürücü kartlarının məlumatlarını götürürük və onlardan hər səhər açılan hesabat qururuq.
Bəzən bu, lazımi sütunları və qruplaşdırması olan Wialon şablonudur. Bəzən — rəhbər üçün dashboard olur, orada bir ekranda filiallar üzrə sərf, boş dayanmalar və pozuntular görünür. Bəzən isə — analitika artıq sizdə yaşayırsa, Power BI-a və ya sizin uçot sisteminizə yükləmə olur.
İş necə gedir
Hesabat üzrə hansı qərar
Hesabatı kim açır və onun əsasında nə qərar verir: sürücüyə mükafat, maşının satışı, texniki xidmət planı.
Sütunlar və mənbələr
Hər rəqəm üçün mənbə: GPS, CAN, yanacaq sensoru yaxud sürücü kartı. İşıqlandırma həddlərini sifarişçi qoyur.
İlkin mənbələrin yoxlanması
Yanacaq sensorunun kalibrlənməsi, səfər detektoru, sürücülərin bağlanması. Hesablamalardan əvvəl düzəldirik.
Keçən ay üzərində
İstifadə edəcək adama göstəririk. İlk göstərişdən sonra adətən sütunların yarısını çıxarırıq.
Tutuşdurma və göndərilmə
Yoxlama dövrü üzrə rəqəmlər uçotla üst-üstə düşür yaxud izah olunur. Poçta göndərilməni və ya yükləməni tənzimləyirik.
Yanacaqdoldurmalar üzrə hesabat necə yaranır
Şərti nümunə: Bakıdan olan distribyutor üçün yanacaqdoldurmaların yanacaq kartları ilə tutuşdurulması, 35 maşın.
- Qaraj müdiri və mühasiblə görüş tapşırıq
Hesabat üzrə qərar — fərq olduqda sürücüdən tutulma. İşıqlandırma həddi — yanacaqdoldurma həcminin 5%-i.
- Dörd maşında yanacaq sensoru kalibrlənməmişdir məlumat
Yanacaq qrafikləri dişli çıxır. Bu maşınları hələlik hesabatdan çıxarırıq və yenidən kalibrləməni planlaşdırırıq.
- Keçən ayın məlumatları üzərində maket maket
Mühasib motosaatların çıxarılmasını və yanacaq kartının nömrəsinin əlavə olunmasını xahiş edir.
- Qazax trası: kart üzrə 250 l, çəndə 190 fərq
Sətir işıqlandırılıb — yanacaqdoldurma məntəqəsinin koordinatları və sürücüyə göstərmək mümkün olan yanacaq qrafiki ilə.
- Bazar ertələri saat 8:00-da göndərilmə təhvil verildi
Yoxlama ayı üzrə yekunlar mühasibatlığın uçotu ilə üst-üstə düşdü, metrikalar lüğəti verildi.
Hesabat üzərində iş nədən başlayır
Biz şablondan başlamırıq. Birinci sual həmişə budur: bu hesabata baxandan sonra hansı qərarı verəcəksiniz?
Cavab boşaltmalara görə sürücünü mükafatdan məhrum etmək olarsa — koordinatları, vaxtı və sürücüyə göstərmək mümkün olan yanacaq qrafiki ilə boşaltmalar üzrə hesabat lazımdır. Cavab köhnə özüboşaldanları satmaq barədə qərar vermək olarsa — yarım il üzrə hər maşın üçün kilometrin maya dəyəri və boş dayanmalar barədə yekun lazımdır.
Sonra hər rəqəmin haradan götürüləcəyini araşdırırıq. Yürüş — GPS üzrə yoxsa CAN odometri üzrə? Sərf — yanacaq səviyyəsi sensoru üzrə yoxsa CAN-dan gələn yanacaq sayğacı üzrə? Motosaatlar — alışma üzrə yoxsa mühərrikin 500 dövr/dəq-dən yuxarı dövrləri üzrə? Hesabatın mexanikin gördüyü ilə üst-üstə düşməsi bu qərarlardan asılıdır.
Sonra keçən ayın məlumatları üzərində maket qururuq və ondan istifadə edəcək adama göstəririk. Az qala həmişə ilk göstərişdən sonra sütunların yarısını çıxarırıq.
Ən çox hazırladığımız hesabat nümunələri
Yanacaqdoldurmaların yanacaq kartları ilə tutuşdurulması
Sütunlar: maşın, sürücü, tarix, yanacaqdoldurma məntəqəsi, qəbz yaxud kart üzrə litrlər, yanacaq sensoru üzrə litrlər, fərq, koordinatlar. Fərqi 5%-dən çox olan sətirlər işıqlandırılır.
Praktikadan: Bakı — Qazax trasında yanacaqdoldurma, kart üzrə 250 litr, çənə isə 190 litr düşüb. Hesabat bunu rüb sonunda inventarlaşma zamanı deyil, bazar ertəsi səhər göstərir. Sensorlar barədə ətraflı — yanacağa nəzarət səhifəsində.
Hesabat tapşırığının nümunəsi
Sual və alan şəxs
Hesabatı kim açır və onun əsasında hansı qərarı verir. Məsələn: qaraj müdiri həftədə bir dəfə hansı maşınları texniki xidmətə qoymağı qərara alır.
Obyektlər və dövr
Hansı maşınlar yaxud qruplar hesabata daxildir, o hansı dövr üzrə qurulur və necə qruplaşdırılır: maşınlar, sürücülər, filiallar, günlər üzrə.
Sütunlar və mənbələr
Sütunların siyahısı və hər biri üçün mənbə: GPS, CAN, yanacaq səviyyəsi sensoru, sürücü kartı, xarici yükləmə. Bir rəqəm iki yerdən götürülə bilirsə, seçim burada qeyd olunur.
Həddlər və işıqlandırma
Hansı kənarlaşmaları seçmək və hansı kəmiyyətdən başlayaraq: yanacaqdoldurmanın kartla fərqi, texniki xidmətə qalan, nöqtəyə gecikmə. Həddləri sifarişçi qoyur, biz isə onların harada yalan işləməsi barədə məsləhət veririk.
Format və çatdırılma
Wialon-da şablon, poçta Excel yaxud PDF, dashboard və ya BI-a yükləmə. Nə vaxt və kimə gəlir, sutkanın hansı saat qurşağında hesablandığı.
Yoxlama dövrü
Maketi hansı ayın məlumatları üzərində tutuşdurduğumuz və rəqəmlərin öz uçotu ilə üst-üstə düşdüyünü təsdiqləyən adam.
Metrikalar lüğəti: hesablamalardan əvvəl nə barədə razılaşırıq
Yürüş
GPS-trek üzrə yaxud CAN-dan gələn odometr üzrə. GPS tunellərdə və rabitə pis olanda nöqtələri itirir, odometr isə təkərlərin ölçüsündən asılıdır. Hesabatda hansı variantın seçildiyini göstəririk.
Motosaatlar
Alışma üzrə, verilmiş həddən yuxarı dövrlər üzrə yaxud CAN üzrə. Uzun müddət alışma açıq vəziyyətdə dayanan texnika üçün variantlar nəzərəçarpacaq dərəcədə fərqlənir.
Boş dayanma
Verilmiş vaxtdan uzun dayanma, mühərrik işlək və işləməyən vəziyyətdə ayrıca. Həddi işin növünə uyğun seçirik: Bakının mərkəzindəki kuryerdə və karyerdəki özüboşaldanda o fərqlidir.
Yanacaqdoldurma və boşaltma
Yanacaq səviyyəsi sensoru üzrə səviyyənin verilmiş vaxt ərzində həddən çox dəyişməsi. Dəqiqlik kalibrləmədən və çənin formasından asılıdır; həddən aşağı hadisələr hesabata düşmür.
Kilometrin maya dəyəri
Dövr üzrə xərclərin cəmi yürüşə bölünür. Hansı xərclərin daxil olduğunu (yanacaq, təmir, təkərlər, lizinq) sifarişçi qərara alır və bu, lüğətə yazılır.
İşlərin tərkibi və hesabatın qəbulu
Daxildir
Vəzifənin təhlili, hesabat tapşırığı, ilkin məlumatların və obyekt tənzimləmələrinin yoxlanması, keçmiş dövr üzrə maket, qeydlərə görə əlavə işlənmə, poçt göndərişinin yaxud yükləmənin tənzimlənməsi.
Daxil deyil
Məlumat yoxdursa, avadanlığın quraşdırılması və kalibrlənməsi, sifarişçi tərəfində BI modellərinin işlənməsi və uçotun sizin yerinizə aparılması. Bu işlər ayrıca qiymətləndirilir.
Qəbul meyarları
Hesabat tapşırıqdakı bütün obyektlər üzrə xətasız qurulur, sütunlar metrikalar lüğətində yazıldığı kimi hesablanır, yoxlama dövrü üzrə yekunlar isə sifarişçinin uçotu ilə üst-üstə düşür yaxud fərqlər izah olunur. Hesabatı alan şəxs ondan istifadə etdiyini təsdiqləyir.
Analitikanı verdiyimiz formatlar
Eyni məlumat dəstini müxtəlif şəkildə təqdim etmək mümkündür. Ona kimin və necə baxacağına görə seçirik:
Wialon-da hesabat şablonu
go.gps.az-da açılır, Excel yaxud PDF formatında yüklənir. Onsuz da sistemdə işləyən dispetçerlərə və qaraj müdirlərinə uyğundur.
Cədvəl üzrə göndərilmə
Hesabat poçta saat 8:00-da və ya həftənin sonunda gəlir. Rəhbərin sistemə girməsi lazım deyil — yekun özü ona gəlir.
Rəhbərin dashboardu
8–12 göstərici olan bir ekran: 100 km-ə sərf, boş dayanmalar, pozuntular, reyslərin yerinə yetirilməsi. Filiallar və dövrlər üzrə filtrlərlə.
BI və ERP-yə yükləmə
Məlumat Wialon API vasitəsilə Power BI-a, verilənlər anbarına yaxud uçot sisteminə gedir, analitik orada hesabatları özü qurur.
Hesabat yerinə bildiriş
Bəzən hesabat heç lazım deyil. Ayrıca hadisəyə, məsələn yanacaq səviyyəsinin kəskin enməsinə reaksiya vermək lazımdırsa, Telegram-a yaxud poçta bildiriş daha rahatdır. Həddi çənin həcminə və kalibrləmənin dəqiqliyinə uyğun seçirik: yanacaq sensoru kalibrlənməmiş olanda belə bildirişlər yalan işləyəcək.
Hesabatdakı rəqəmlər niyə bəzən reallıqla üst-üstə düşmür
Hesabat onun altındakı məlumat nə qədər yaxşıdırsa, o qədər yaxşıdır. Biz analitika qurmazdan əvvəl məlumatı yoxlayırıq və hesabatı indi qurmaq mümkün deyilsə, bunu açıq deyirik. Fərqlərin tipik səbəbləri:
- Kalibrlənməmiş yanacaq sensoru yaxud quraşdırmadan sonra dəyişdirilmiş çən. Yanacaq qrafikləri dişli çıxır və hesabat olmayan boşaltmaları tapır. Yenidən kalibrləmə ilə həll olunur, bax: yanacaq səviyyəsi sensorunun quraşdırılması və kalibrlənməsi.
- Rabitə fasilələri. Qubanın arxasındakı dağlarda və ya Daşkəsəndə treker yaddaşdan işləyir və məlumatı sonra göndərir. Məlumat gəlib çatmamışdan əvvəl qurulan hesabat trekdə boşluq göstərəcək.
- Düzgün olmayan səfər detektoru. Dayanacaq 5 dəqiqədən başlayaraq sayılırsa, Bakının mərkəzindəki kuryer maşınında gündə 80 səfər çıxacaq.
- Sürücü bağlanmayıb. iButton yaxud RFID kartları olmadan sürücülər üzrə hesabat növbə qrafiki üzrə qurulur, növbələr isə praktikada dəyişir.
Bu şeyləri hesabatı təhvil verməzdən əvvəl sistemin tənzimləmələrində düzəldirik.
Müddətlər və sizdən nə lazımdır
Hazır məlumat üzərində sadə hesabat, məsələn sizin qruplaşdırmanızla yürüş və yanacaq üzrə yekun, 3–5 iş günü aparır. Hesablama məntiqi olan mürəkkəb hesabat — kilometrin maya dəyəri, yanacaq kartları ilə tutuşdurma, billinq — maketin uzlaşdırılması və real məlumatlar üzərində yoxlama ilə birlikdə 2–3 həftə. Rəhbər üçün dashboard adətən 2–4 həftə.
Sizdən bunlar lazım olacaq:
- hazırda istifadə etdiyiniz hesabatın nümunəsi — qoy əl ilə yığılmış Excel olsun;
- yeni hesabatdan istifadə edəcək və bu, istədiyimiz deyil deyə bilən adam;
- sərf normaları, tariflər, növbə qrafikləri — hesablamalarda iştirak edən hər şey;
- başqa sistemlərdən məlumat lazımdırsa (yanacaq kartları, təmirlər), onlardan yükləmə.
Təhvildən sonra hesabat bizim üzərimizdə qalır: yeni maşınlar əlavə etsəniz və ya normaları dəyişsəniz, şablonu düzəldəcəyik.
Dəyər avtoparkın ölçüsündən deyil, hesablamaların mürəkkəbliyindən və hesabatların sayından asılıdır. Eyni şablon 15 maşında da, 300 maşında da eyni işləyir. Qiymətləndirməni ilk görüşdən sonra veririk — hansı məlumatın olduğu və nəyin çatmadığı aydın olanda.
Yaxşı analitika nə verir
İtkilər dərhal görünür
Boşaltmalar, şişirdilmiş yazılışlar və təyinatı olmayan səfərlər illik yoxlama zamanı deyil, bazar ertəsi üzə çıxır. Nə qədər artıq sərf tapılacağını heç kim əvvəlcədən deməz: bu, avtoparkın əvvəllər nə dərəcədə sıx nəzarətdə olmasından asılıdır.
Qərarlar rəqəmlər üzərində
Maşını satmaq, normanı yenidən nəzərdən keçirmək, marşrutu dəyişmək — hisslər əsasında deyil, kilometrin maya dəyəri və yüklənmə əsasında.
Əl işi azalır
İqtisadçının Excel-də iki gün yığdığı hesabat poçta özü gəlir.
Mübahisələrdə arqumentlər
Sürücü ilə, sifarişçi ilə, ticarət şəbəkəsi ilə — hər rəqəmin arxasında göstərmək mümkün olan trek və qrafik var.
Analitikanı hansı şəkildə veririk
Formatı məlumatlara kimin və necə baxacağına görə seçirik.
| Wialon-da şablon | Poçta göndərilmə | Dashboard | BI yaxud ERP-yə yükləmə | |
|---|---|---|---|---|
| Kimə uyğundur | Dispetçer, qaraj müdiri | Rəhbər | Rəhbər, filiallar | Analitik |
| Sistemə girmədən gəlir | Yox, go.gps.az-da açırlar | Bəli, Excel yaxud PDF | Yox | Bəli, sizin sistemə |
| Bütün filiallar üzrə bir ekran | Yox | Yox | Bəli, filtrlərlə | Sizin BI-dan asılıdır |
| Başqa sistemlərin məlumatları ilə yanaşı | Yox | Yox | Yox | Bəli, Power BI yaxud ERP |
Suallar: «GPS-monitorinqin fərdi hesabatları»
Müraciət göndərin
Mütəxəssis zəng edib texnikanıza və məsələnizə uyğun həll seçəcək.