Çəkiyə və ox yükünə nəzarət
Çəkiyə və ox yükünə nəzarət maşında nə qədər yük olduğunu və onun oxlar arasında necə paylandığını elə reys zamanı göstərir. Bu, artıq yük üçün cərimə almamağa, maşınları yarımboş sürməməyə və boşaltmanın olmamalı olduğu yerdə onu görməyə kömək edir.
Bortdakı məlumatdan dispetçerin qərarına qədər
Yük sensoru
Pnevmatik balışlarda təzyiq və ya ressorun əyilməsi, hər oxa bir sensor.
Teltonika trekeri
FMC130 və ya FMB140 göstəriciləri koordinatlarla birlikdə ötürür, dartıcıların bir hissəsində — CAN üzrə.
Wialon-da kalibrləmə
Cədvəl təzyiqi və ya əyilməni tona çevirir: oxlar üzrə və ümumi çəki.
Bildirişlər
Yüklənmədə artıq yük və icazə verilmiş yerlərdən kənarda çəkinin düşməsi dərhal gəlir.
İmkanlar və alətlər
Ölçmə
Nəzarət
- Sürücü və dispetçer üçün artıq yük barədə avtomatik bildirişlər
- Çəkinin dəyişməsinə görə icazəsiz boşaltma yerlərinin müəyyən edilməsi
- M-1/M-2 tipli marşrutlarda çəki normalarına riayətə nəzarət
Çınqılla bir özüboşaldan reysi
Şərti nümunə: Qaradağ rayonundakı karxana — Bakıdakı tikinti. Reys çəki qrafikində belə görünür.
- Karxanada yüklənmə 24 t
Çəki karxanadan çıxışda koordinatlar və vaxtla birlikdə qeydə alınıb.
- Arxa ox qrupu limitdən yuxarıdır ox artıq yüklənib
Bildiriş maşın hələ karxanada olarkən gəlir. Yükü çıxışdan əvvəl yenidən paylamaq olar.
- Yolun kənarında dayanma, 12 dəqiqə −4 t
Çəki boşaltmanın olmamalı olduğu yerdə düşdü. Ünvanı və vaxtı olan hadisə dispetçerə gedir.
- Obyektə giriş və boşaltma 20 t təhvil verilib
Karxanadan 24 t çıxıb, obyektə 20 gəlib. Fərq hər reys üzrə hesabatda görünür.
- Geriyə boş reys 0 t
Yüksüz yürüş də hesablanır və maşını geri yolda harada yükləmək mümkün olduğunu göstərir.
Çəki asqıya görə necə hesablanır
Qısaca: çəki nəzarəti maşının yüklənməsini və oxlar üzrə yükü reys zamanı göstərir — artıq yükü, natamam yükü və yolverilməz yerdə boşaltmanı vaxtında görmək üçün. Bu, çəkmə deyil, asqı sensorlarına və ya CAN məlumatlarına görə qiymətləndirmədir: kalibrlədikdən sonra onu tərəzi ilə tutuşdururlar və kommersiya hesablamaları üçün o, çəki məntəqəsini əvəz etmir.
Maşındakı yükün çəkisi dolayı yolla, asqının yükə necə reaksiya verdiyinə görə müəyyən edilir. Pnevmatik asqıda bu, balışlardakı havanın təzyiqidir: yük nə qədər ağırdırsa, təzyiq də o qədər yüksəkdir. Ressorlarda isə əyilmə, yəni ramanın oxa nə qədər yaxınlaşmasıdır. Sensor bu kəmiyyəti ölçür, Teltonika FMC130 və ya FMB140 trekeri onu Wialon-a ötürür, platforma isə kalibrləmə cədvəlinə görə təzyiqi və ya əyilməni kiloqrama çevirir.
Asqısı elektron idarə olunan bir çox müasir dartıcı və qoşquda oxlara düşən yük barədə məlumat bort şəbəkəsində artıq mövcuddur. O zaman ayrıca sensorlar lazım deyil: treker yükü CAN şini üzrə kontaktsız adapter vasitəsilə götürür.
Nəticədə Bakıdakı dispetçer hər maşında iki rəqəm görür: yükün ümumi çəkisi və oxlar üzrə yük. Çəki qrafikdə trek ilə birlikdə dəyişir: budur karxanada yüklənmə, budur reys, budur obyektdə boşaltma. Artıq yük və icazə verilmiş yerlərdən kənarda çəkinin düşməsi barədə bildirişlər isə ayrıca gəlir.
Sizin maşına hansı sensor lazımdır
Pnevmatik balışlarda təzyiq sensoru
Ən dəqiq və ən sadə variant. Təzyiq sensoru asqının pnevmomagistralına, hər oxa və ya hər kontura bir ədəd olmaqla quraşdırılır. Pnevmatik asqılı dartıcılar və yarımqoşqular əsas auditoriyadır.
Kalibrlədikdən sonra xəta adətən tam kütlənin bir neçə faizi qədər olur. Artıq yükə nəzarət və boşaltmanın aşkarlanması üçün bu kifayətdir, satış zamanı yükün kommersiya çəkilməsi üçün isə yox — orada sertifikatlaşdırılmış tərəzi lazımdır.
Çəki nəzarəti harada daha tez özünü doğruldur
Yük sensorlarını bütün maşınlara ardıcıl deyil, çəkinin birbaşa pulla bağlı olduğu yerlərə quraşdırırıq. Praktikadan tipik hallar bunlardır.
Çınqıl və qumla özüboşaldanlar
Qaradağ rayonunun və Abşeronun karxanaları, Bakıdakı obyektlər. Sifarişçi tonlara görə ödəyir, sürücü isə daha az gətirib qənaət etdiyini yolda sata bilər. Sensor karxanadan çıxarkən və obyektə girərkən çəkini göstərir, fərq isə hər reysdə görünür.
Sement və beton daşıyanlar
Boşaltma yalnız obyektdə baş verməlidir. Başqa yerdə çəkinin düşməsini sistem ünvan və vaxtla birlikdə şübhəli boşaltma kimi qeyd edir.
Taxıl və pambıq
Kür-Araz ovalığında mövsümi daşımalar, burada maşınlar tarlada yüklənir və elevatorlara, zavodlara aparılır. Yüklənmə və təhvil zamanı çəkinin müqayisəsi yolda itkiləri göstərir.
Uzaq reyslərdə dartıcılar
M-1 ilə şimala və M-2 ilə Gürcüstana reyslər. Ox üzrə artıq yük yolda cərimə, şinlərin və asqının sürətlə aşınması deməkdir. Yüklənmədə gələn bildiriş yükü anbardan çıxmazdan əvvəl yenidən paylamağa imkan verir.
Artıq yük və traslarda çəki normaları
Oxa düşən yolverilən yükü və tam kütləni daşıma qaydaları və konkret yollarda, körpülərdə olan nişanlar müəyyən edir. Biz bu qaydaları əvəz etmirik. Sistemin məsələsi ondan ibarətdir ki, həddi aşma barədə siz müfəttişdən əvvəl bilin.
Wialon-da hər maşın üçün öz limitləri verilir: hər ox üzrə və ümumi kütlə üzrə. Yük onları aşanda sürücü və dispetçer hələ yüklənmədə bildiriş alır. Sumqayıtdakı anbarda paletləri yenidən paylamaq trasdakı cərimə ilə məşğul olmaqdan qat-qat ucuzdur.
- limitləri sensorların xətası üçün kiçik ehtiyatla veririk;
- bildiriş yalnız maşın dayandıqda və ya göstəricilər sabitləşdikdən sonra işə düşür ki, yolda silkələnmə yalan həyəcan siqnalları verməsin;
- ay üzrə artıq yük hesabatı hansı anbarların və hansı növbələrin maşınları normadan çox yüklədiyini göstərir.
Ayrıca fayda maşının resursudur. 15–20% sistematik artıq yük hər zaman dərhal hiss olunmur, lakin şinləri, ressorları, topa yastıqlarını və əyləcləri daha tez yeyir. Hesabatlarda bu, maşın təmirə dayanmamış çox əvvəl görünür.
Natamam yük, artıq reyslər və yanacaq
Artıq yük barədə daha çox danışırlar, lakin pulla ifadə olunanda natamam yük çox vaxt daha baha başa gəlir. 20 ton yerinə 12 ton daşıyan maşın artıq reyslər edir, artıq yanacaq yandırır və sürücünü məşğul saxlayır.
Yüklənmə hesabatı hər maşın və hər marşrut üçün reys ərzində orta çəkini göstərir. Özüboşaldan sabit şəkildə karxanadan yükgötürmə qabiliyyətinin 60%-i ilə çıxırsa, problem ya yükləyicidədir, ya planlaşdırmadadır, ya da bu marşrut üçün daha kiçik maşının lazım olmasındadır.
Çəki yanacaq normaları ilə də kömək edir. Yüklü və boş maşın eyni marşrutda müxtəlif miqdarda dizel yanacağı sərf edir, yükü nəzərə almayan 100 km üzrə norma isə mübahisəli rəqəmlər verir. Sistemdə çəki olanda sərfi dürüst müqayisə etmək olar: yüklü reysi yüklü ilə, boş reysi boşla.
- Maşınlar, marşrutlar və sürücülər üzrə orta yüklənmə
- Boş yürüşün payı
- Yüklü və boş reyslərdə yanacaq sərfinin müqayisəsi
- Obyektə reyslərin sayı və faktiki çatdırılmış tonaj
Göstəriciləri tərəzi ilə necə tutuşdurmaq və onların istifadə həddi haradadır
Kalibrlədikdən sonra göstəriciləri yoxlanılmış tərəzi ilə, məsələn onsuz da istifadə etdiyiniz karxananın və ya anbarın çəki məntəqəsində sadə şəkildə tutuşdurmağı məsləhət görürük. Qayda belədir:
- Boş giriş. Maşın boş halda çəkilir, eyni vaxtda Wialon-dakı göstərici qeydə alınır.
- Bir neçə yüklü giriş. Müxtəlif yüklənmədə olsa daha yaxşıdır: yarı, dörddə üç, tam. Hər dəfə tərəzi üzrə çəki və elə həmin anda sistemin göstəricisi, hamar meydançada, mühərrik söndürülmüş halda və ya asqı sabitləşdikdən sonra.
- Tutuşdurma cədvəli. Hər giriş üzrə iki rəqəm və fərq yazılır. Fərq sabit şəkildə bir tərəfədirsə, kalibrləmə düzəldilir. Fərq tullanırsa, səbəb axtarılır: kələ-kötür meydança, nasaz balış, yükün yerdəyişməsi.
- Təkrar tutuşdurma. Asqının təmirindən, ressorların və ya sensorun dəyişdirilməsindən sonra və istismar prosesində vaxtaşırı.
Öz məsələsi üçün yolverilən xətanı şirkət özü müəyyən edir: artıq yükə və natamam yükə nəzarət üçün bir dəqiqlik, obyekt üzrə tonajın uçotu üçün başqası lazımdır. Dəqiq rəqəmi yalnız konkret maşında tutuşdurmadan sonra deyirik.
İstifadə həddi. Asqı sensorlarının göstəriciləri operativ nəzarət üçün yararlıdır: yüklənmədə artıq yük barədə xəbərdar etmək, obyektdən kənarda boşaltmanı görmək, maşınların yüklənməsini müqayisə etmək. Yükün çəki üzrə satışı, sifarişçi ilə hesablaşmalar və istənilən rəsmi prosedurlar üçün yoxlanılmış tərəzi lazımdır. Sistemin nəticəsi çəki məntəqəsi ilə uyğun gəlmirsə, mübahisəli vəziyyətdə tərəziyə əsaslanırlar.
Çəki nəzarəti nə verir
Artıq yük üçün cərimələr azalır
Həddi aşma nəzarət postunda deyil, hələ yüklənmədə görünür. Bu, xüsusilə sərhəddən keçən dartıcılar üçün qiymətlidir.
Yükün hara getdiyi görünür
Boşaltma obyektindən kənarda çəkinin düşməsi ünvan və vaxtla qeyd olunur. Buraya qapı sensorları da qoşulur, ətraflı — yüklərin təhlükəsizliyi bölməsində.
Dürüst yanacaq normaları
Sərf faktiki çəki nəzərə alınmaqla müqayisə edilir, ağır yük daşıdım deyən mübahisə isə məlumatlar üzrə həll olunur.
Şinlər və asqı daha uzun yaşayır
Artıq yük istisnaya çevriləndə asqının təmiri və şinlərin dəyişdirilməsi daha az baş verir. Effekt birinci ayda deyil, xidmətin illik büdcəsində nəzərəçarpır.
Boş reyslər azalır
Yüklənmə hesabatı yükgötürmə qabiliyyətindən yarıya qədər istifadə olunan maşınları və marşrutları göstərir.
Maşına nə quraşdırırıq
Pnevmosensor, ressorun əyilməsi, yoxsa CAN
Üsulu konkret maşının asqısı və elektronikası müəyyən edir.
| Pnevmosensor | Ressorun əyilməsi | CAN şini | |
|---|---|---|---|
| Dəqiqlik | Bir neçə faiz | Daha aşağı: boş, tam, artıq yük | Bort sistemində olduğu kimi |
| Maşına müdaxilə etmədən | Xeyr, magistrala müdaxilə | Xeyr, körpüdə sensor | Bəli, kontaktsız |
| Yenidən kalibrləmədən sabitlik | Bəli | Xeyr, mövsümdə bir dəfə | Bəli |
| Harada tətbiq edirlər | Dartıcılar, yarımqoşqular | Özüboşaldanlar, bortlu maşınlar | Elektron asqılı dartıcılar |
Quraşdırma və dəyər
Funksiya GPS.az platformasına qoşulduqdan sonra əlçatan olur. Dəyər avadanlıq, quraşdırma və SIM-kart trafiki daxil olan aylıq abonent haqqından yaranır — yekun nəqliyyatın tipindən və sensorların dəstindən asılıdır. Avtoparkınız üçün dəqiq hesablamanı 1 iş günü ərzində pulsuz hazırlayırıq.
- 1 Müraciət və maşınların siyahısı
- 2 Hesablama və quraşdırma qrafikinin razılaşdırılması
- 3 Avadanlığın sizin ərazinizdə quraşdırılması
- 4 Wialon-da hesabat və bildirişlərin qurulması, dispetçerin təlimi
Suallar: «Çəkiyə və ox yükünə nəzarət»
Müraciət göndərin
Mütəxəssis zəng edib texnikanıza və məsələnizə uyğun həll seçəcək.