Ticarət nümayəndələrinə və distribusiyaya GPS-nəzarət
Ərzaq, içki və məişət kimyası distribyutorları üçün: ticarət nümayəndələrinin GPS-trekə görə real səfərləri, merçendayzerlərə və çatdırılma maşınlarına nəzarət, hər Porter və Isuzu üzrə yanacaq sərfi. Supervayzerə hər səhər hesabat, əl ilə tutuşdurma olmadan.
Satış mağazada olur, nəzarət isə ofisdə
Azərbaycanda FMCG distribusiyası minlərlə kiçik mağazanın üzərində dayanır: Bakıda evin yanındakı marketlər, Şamaxı və İsmayıllıda kənd dükanları, Sədərəkdə topdansatış nöqtələri. Ticarət nümayəndəsi gündə belə 20–30 nöqtəni gəzir və bu vaxtın az qala hamısında rəhbərin gözündən kənarda olur.
Klassik problem buradan gəlir: hesabatda 25 səfər var, faktda isə yarısı maşından edilən zənglərdir. Nəticə — yığılmamış sifarişlər və sizin yerinizi rəqibin tutduğu rəflər.
Ticarət nümayəndələrinə GPS-nəzarət faktiki treki səfər planının üzərinə qoyur. Sistem özü hesablayır ki, işçi hansı nöqtələrdə olub, orada nə qədər qalıb və hansılarını buraxıb. Supervayzer bunu ayın sonunda deyil, növbəti səhər görür.
Distribyutor pulu harada itirir
Distribyutorlarda tətbiq təcrübəmizə görə itkilər iki hissəyə bölünür: sahə komandası və çatdırılma nəqliyyatı.
Telefonla keçirilən səfərlər
Rayonlardakı uzaq nöqtələri səfər yerinə telefonla dolanırlar. Sifariş az gəlir, düzülüşü heç kim yoxlamır, rəfdəki yeri rəqib tutur.
İki dəqiqəlik səfər
Nümayəndə gəlib, qeydiyyatdan keçib və gedib. Formal olaraq nöqtə gəzilib, lakin nə qalıqlara baxılıb, nə qiymət etiketlərinə, nə də satıcı ilə söhbət olub.
Çatdırılma maşınlarının yanacağı
Yürüşü dolanbac yollarla və tıxaclarla şişirdirlər, yanacaq kartı ilə bakın tutumundan çox yanacaq doldururlar. Sensor olmadan bunu sübut etmək olmur.
Kənar reyslər
Yük maşını paylamadan sonra axşama qədər boşdur. Maşını heç kim görmürsə, özgə yükünü aparmaqla əlavə qazanc tez-tez rast gəlinən hekayədir.
Bir gündə Şəki — Zaqatala marşrutu: supervayzer bunu necə görür
Ticarət nümayəndəsi Şəki, Qax və Zaqatala ərazisini aparır. Plana görə çərşənbə axşamına 22 nöqtə düşür. Səhər Şəkidən çıxır, axşama Zaqatalada olmalıdır.
Çərşənbə səhəri supervayzerə hesabat gəlir. 17 nöqtə gəzilib, orta səfər vaxtı 14 dəqiqədir. Qax ətrafındakı kəndlərdə dörd mağaza ümumiyyətlə gəzilməyib, halbuki mobil ticarətdə onlar üzrə sifarişlər var — telefonla rəsmiləşdirilib. Zaqatalada bir nöqtə bir yarım dəqiqəyə gəzilib. Günorta — Şəkidə evin yanında 2 saat 10 dəqiqəlik dayanacaq.
Bundan sonra işçi ilə söhbət beş dəqiqə çəkir və şübhələr üzərində deyil, faktlar üzərində qurulur. Tez-tez aydın olur ki, plan sadəcə real deyil: dağ ətəyi yolları ilə 22 nöqtəni gəzmək mümkün deyil. O zaman marşrutu yenidən yığırlar və bu da məlumatdan gələn faydadır.
Distribusiyaya nəzarət alətləri
Ticarət nöqtələrinin geozonaları üzrə səfərlər
Ticarət nöqtələrinin bazası koordinatlarla sistemə yüklənir, hər nöqtə kiçik geozonaya çevrilir. Sistem girişi, çıxışı və qalma müddətini qeydə alır. Verilmiş həddən (adətən 5–7 dəqiqə) qısa səfər şübhəli kimi işarələnir.
Plan-fakt avtomatik qurulur: marşrut vərəqindəki hansı nöqtələr gəzilib, hansılar yox, hansılar plandan kənarda gəzilib. Zonaların necə işlədiyi geozonalar səhifəsində danışılıb.
Fərqli rollar — fərqli avadanlıq
Xidməti maşında ticarət nümayəndəsi
Stasionar treker ya diaqnostik yuvaya qoyulan OBD-treker. İkinci variant bir dəqiqəyə quraşdırılır və maşınlar işçilər arasında tez-tez dəyişəndə uyğundur.
Şəxsi maşında nümayəndə
Yalnız iş vaxtı işləyən mobil tətbiq. Şəxsi avtomobilə işçinin razılığı olmadan avadanlıq qoymaq olmaz və buna ehtiyac da yoxdur.
Maşını olmayan merçendayzer
Smartfonda tətbiq. Merçendayzer bir rayonun nöqtələrini piyada gəzir və səfərlərə nəzarət üçün telefonun dəqiqliyi kifayət edir.
Sürücü-ekspeditor
Maşında treker, ehtiyac olarsa yanacaq, temperatur və qapı sensoru. Maşında növbə ilə işləyirlərsə, sürücünün kartla identifikasiyası.
Nəyi səfər saymalı: əvvəlcədən razılaşmağa dəyən tənzimləmələr
Startdan sonra ən qızğın mübahisələr kiminsə işdən yayınıb-yayınmadığı barədə deyil, qaydalar barədə olur. Onları təhlillər başlamazdan əvvəl təsdiq etmək daha yaxşıdır:
- Nöqtənin radiusu. Bakının sıx tikilisində iki mağaza bir-birindən 30 metr aralıda ola bilər. 50 metrdən böyük radius yalan səfərlər verir, 20 metrdən kiçik radius isə dar küçələrdə GPS xətasına görə buraxılmalar.
- Minimal müddət. Sifariş və düzülüşün yoxlanması olan səfər üçün 5–7 dəqiqə ağlabatan minimumdur. Merçendayzinq olmayan çatdırılma üçün hədd daha aşağıdır.
- Ticarət mərkəzləri və bazarlar. Sədərək kimi iri bazarlarda bir binada onlarla müştəri olur. Orada GPS içəridəki nöqtəni ayırd etmir və səfər mobil ticarətdə ya tətbiqdəki qeydlə təsdiqlənir.
- Şəxsi vaxt. Şəxsi maşındakı trek yalnız iş saatlarında yazılır. Bu, komandanın müqavimətinin böyük hissəsini aradan qaldırır.
Səfərlərin koordinatlarını sizin mobil ticarət sisteminizə ötürmək olar ki, səfər olmadan verilən sifariş dərhal işıqlansın. Məlumat mübadiləsinin variantları barədə — ERP və CRM ilə inteqrasiya səhifəsində.
Trekə görə səfər hələ satış deyil
GPS-monitorinq bir suala cavab verir: nümayəndə nöqtədə olubmu və orada nə qədər qalıb. Sifariş olubmu, hansı sifariş olub və mal düzülübmü — bunu treker bilmir. Bu məlumat mobil ticarət sistemində (SFA) ya CRM-də yaşayır və iki mənbəni müqayisə etmək lazımdır, birini digəri ilə əvəzləmək deyil.
- Sifarişsiz səfər. Normal vəziyyətdir: mağaza mallanıb ya sahibi yoxdur. Trekə görə səfər sayılıb, satışa görə yox. Bu, intizam barədə deyil, nöqtə barədə söhbətə səbəbdir.
- Səfər olmadan sifariş. Telefonla ya maşından rəsmiləşdirilib. Trek elə burada lazım olur: şirkətin siyasəti səfər tələb edirsə, belə sifariş hesabatda işıqlanır.
- Böyük sifarişlə qısa səfər. Hazır sifarişi olan daimi nöqtələrdə olur. Belə müştərilər üçün müddət həddini ayrıca təyin etmək olar.
Nöqtələrin koordinatlarının keyfiyyəti trekerin dəqiqliyindən daha çox şey həll edir. Bazada mağazanın adresi bazarın yanı kimi yazılıbsa ya koordinat kəndin mərkəzinə qoyulubsa, sistem real səfərləri buraxacaq. Ona görə ilk həftələrdə koordinatları faktiki dayanacaqlarla tutuşdurur və bazanı supervayzerlərlə birlikdə düzəldirik.
SFA ilə tutuşdurma üçün sizin tərəfdən üç sahə lazımdır: iki sistemdə eyni olan nöqtə kodu, sifarişin tarixi və vaxtı, nümayəndənin kodu. Kodlar üst-üstə düşmürsə, əvvəlcə soraq kitabçalarında qayda yaradılır, əks halda avtomatik tutuşdurma hesabat yerinə səs-küy verəcək.
Distribyutorda startın mərhələləri
Nöqtələrin bazası
Ticarət nöqtələrinin koordinatlarını toplayırıq. Bir hissəsi artıq mobil ticarətdədir, qalanı ilk həftələrdə faktiki səfərlərə görə yığılır.
Pilot komanda
Bir-iki supervayzer komandası, adətən Bakı və bir bölgə. Həddləri, radiusları və səhər hesabatının formatını yoxlayırıq.
Çatdırılma maşınları
Yük maşınlarına trekerlər və yanacaq sensorları. Paralel olaraq bakları kalibrləyirik ki, hesabatdakı litrlər real litrlərlə üst-üstə düşsün.
Hesabatlar və motivasiya
Supervayzerlərə səhər göndərişi, rəhbərlik üçün aylıq hesabat, sahə komandasının mükafatı ilə əlaqə.
Bütün şirkət
Qalan bölgələri qoşuruq. Dağlarda əlaqəsi pis olan ərazilər üçün trekerlərin məlumatı yaddaşdan düzgün əlavə etdiyini yoxlayırıq.
Distribusiyada pilot: ilkin məlumat və kriteriyalar
Pilot üçün adətən bir-iki supervayzeri komandaları ilə, 10–20 nümayəndə və bir neçə çatdırılma maşını götürürlər. Bakı üzrə şəhər marşrutunu da, bölgə marşrutunu da, məsələn Şəki — Zaqatalanı da daxil etmək daha yaxşıdır: oradakı problemlər fərqlidir.
Distribyutordan nə lazımdır:
- pilot marşrutlarının nöqtə bazasının kodlarla və mövcud koordinatlarla çıxarışı;
- həftəlik plan marşrutları və səfər qaydaları: minimal müddət, tezlik;
- tutuşdurma üçün eyni dövr üzrə SFA-dan sifarişlərin çıxarışı;
- monitorinqin komandaya necə elan olunacağı və KPI ilə necə bağlı olduğu barədə qərar.
Pilotun qəbul kriteriyaları:
- koordinatları düzəldilmiş və səfərin əminliklə təyin olunduğu nöqtələrin payı;
- plan, faktiki səfərlər və sifarişlər üzrə hesabat əl ilə tutuşdurma olmadan yığılır;
- səfər olmadan sifariş hallarının hər biri supervayzer tərəfindən təhlil edilib, yalan işə düşmələr tənzimləmə ilə aradan qaldırılıb.
Supervayzer üçün hesabat nümunəsi: hər nümayəndə üzrə — plan nöqtələri, müddəti ilə birlikdə faktiki səfərlər, elə həmin nöqtələr üzrə SFA-dan sifarişlər, uyğunsuzluqlar və marşrutdan kənarda boş dayanmalar. Oradakı rəqəmlərin necə alınacağını elə pilotun özü göstərəcək.
Tətbiqdən əvvəl özünü doğrultmanı necə təxmin etmək olar
Biz adətən kommersiya direktoru ilə birlikdə iki istiqamət üzrə hesablayırıq.
Sahə komandası. Sizin hissinizə görə baş tutmayan səfərlərin payını götürün (rəhbərlər adətən 10–25% deyir). Onu nöqtədən gələn orta sifarişə və səfərlərin tezliyinə vurun. Sonra bu məbləği monitorinqin dəyəri ilə müqayisə edin. Buraxılmış səfərlərin real payı hisslərdən tez-tez hər iki tərəfə fərqlənir, ona görə bütün komanda üzrə qərardan əvvəl onu pilotda yoxlamağa dəyər.
Nəqliyyat. Çatdırılma maşınlarının yanacağına ayda nə qədər xərclədiyinizi hesablayın. Kiçiktonnajlı yük maşınlarında yanacaq səviyyəsi sensoru qoyulandan və yürüşə nəzarətdən sonra bizim tətbiqlərimizdə qənaət ən çox hallarda 10–20% olur. Sizin park üzrə dəqiq rəqəmi işin ilk ayı göstərəcək.
Avadanlığın və abonent haqqının dəyərini sizin ştata və maşınların sayına uyğun hesablayacağıq. Sahənin digər həllərini müqayisə etmək üçün logistika və anbarlar bölməsinə baxın, özünüz distribyutor deyil, istehsalçısınızsa — FMCG-brendləri səhifəsinə.
Distribyutorların sualları
Bu sektorda nədən istifadə olunur
Açar təslim nə edirik
Bu sektor üçün Wialon modulları
Sahədə tətbiq ssenariləri
Keyslər: «Logistika və anbar şirkətləri»
GPS-monitorinqi tətbiq etmək istəyirsiniz — «FMCG distribusiyası»?
Müraciət göndərin — avtoparkınız üçün dəyəri hesablayacağıq və istiqamətə uyğun avadanlıq seçəcəyik: logistika və anbar şirkətləri.
- 1 Məsələni dəqiqləşdiririk
Mütəxəssis zəng edib texnika, maşınların sayı və nəyə nəzarət lazım olduğunu soruşacaq.
- 2 Həll seçirik
Avadanlıq və funksiyaları təklif edirik, birdəfəlik və aylıq ödənişləri ayrıca göstəririk.
- 3 Quraşdırmanı razılaşdırırıq
Quraşdırma sizin bazanızda və ya bizdə — qrafik üzrə, texnika işdən qalmasın deyə.
Müraciət göndərin
Mütəxəssis zəng edib texnikanıza və məsələnizə uyğun həll seçəcək.