Tikinti texnikası üçün IP67 trekerləri

01 · Kontekst

Daxilində CAN-adapteri olan IP67 gövdəli FMB240 trekeri tikinti texnikasına ona görə qoyulur ki, onun yalnız yerini deyil, həm də mühərrikin temperaturunu, yağın təzyiqini, yanacağı və yüklənməni birbaşa dispetçerin ekranından görmək mümkün olsun. Tikinti texnikası tozun, palçığın içində, yağış və qar altında yaşayır. Adi treker belə şəraitdə tez-tez sıradan çıxır, deməli avtopark yenə məlumatsız qalır. Teltonika FMx2 seriyası elə bunun üçün hazırlanıb: toz keçirməyən və suya davamlı gövdə, sadə quraşdırma və ayrıca adapter olmadan CAN-şinin oxunması. Keysin hansı problemi həll etdiyini, həllin necə qurulduğunu və Azərbaycanda tətbiq zamanı nəyə baxmaq lazım olduğunu araşdırırıq.

02 · Problem

Ssenari hansı məsələləri həll edir

01

Tikinti bazarı böyüyür, texnika isə orada mümkün olanların ən pis şəraitində işləyir.

02

Qum, toz, gil, yağış, qar və duz maşınların qovşaqlarını və elektronikasını dağıdır.

03

Vaxtında görülməyən yeyilmə baha təmirə və boş dayanmaya çevrilir.

04

Mexanik fiziki olaraq hər gün bütün texnikanı gəzib cihazların göstəricilərini yaza bilmir.

Problemin ətraflı təsviri

Tikinti bazarı böyüyür, texnika isə orada mümkün olanların ən pis şəraitində işləyir. Qum, toz, gil, yağış, qar və duz maşınların qovşaqlarını və elektronikasını dağıdır. Vaxtında görülməyən yeyilmə baha təmirə və boş dayanmaya çevrilir. Mexanik fiziki olaraq hər gün bütün texnikanı gəzib cihazların göstəricilərini yaza bilmir.

İlkin keysdən rəqəmlər. BusinessWire-in qiymətləndirməsinə görə, dünya tikinti bazarı 2020-ci ildə 11,49 trln dollardan 2021-ci ildə 12,53 trln dollara qədər böyüdü, illik artım isə təxminən 9% təşkil etdi. Amerika Avtomobil Assosiasiyası (AAA) hesablayıb ki, yalnız pasla mübarizəyə ABŞ-da sürücülər beş ildə təxminən 15,4 mlrd dollar xərcləyib. Ağır texnika üçün hesab daha yüksəkdir: istismar dəyərinin qiymətləndirmələrindən birinə görə, Cat ekskavator-yükləyicisinin təmiri ildə təxminən 6–8 min dollara başa gəlir, mühərrikin sıradan çıxması isə müqayisəyə gəlməz dərəcədə baha.

Texnika qəflətən sınmır. Əvvəlcə temperatur qalxır, yağın təzyiqi düşür, mühərrik qızdırılmadan tam yüklənmə altında işləyir. Bunu vaxtında görsən, təmir planlı və ucuz olacaq. Görməsən — tikinti ehtiyat hissəsini gözləyir, podratçı isə müddətlərin pozulmasına görə dəbbə pulu ödəyir.

Nebraska Universitetinin araşdırması göstərir ki, texnikanın vəziyyətinə nəzarət və normal profilaktika təmir xərclərini 25%-ə qədər, yəni bir maşına təxminən 6 000 dollar azaldır. İyirmi vahiddən ibarət avtopark üçün bu, artıq ciddi puldur. Problem ondadır ki, adi treker tikintidə uzun yaşamır, mühərrikin vəziyyəti barədə məlumatları isə CAN-adapter olmadan almaq mümkün deyil.

03 · Həll

Teltonika nə təklif edir

Teltonika keysində FMB240 götürülüb — IP67 gövdəli 2G trekeri, daxilində texnikanın CAN-şinini ayrıca adapter olmadan oxuyan ALL-CAN300 modulu var; o, serverə yeri və maşının 100-ə qədər parametrini göndərir.

Addım 1

Quraşdırma və konfiqurasiya

Cihazın quraşdırılması və avtoparkın konkret ssenarisi üçün konfiqurasiyası.

Addım 2

Məlumatların ötürülməsi

Cihaz məlumatları toplayır və monitorinq platformasına ötürür; tezlik modeldən və parametrlərdən asılıdır.

Addım 3

Təhlil və nəzarət

Məsul işçi hesabat və bildirişləri alır, kənarlaşmaları araşdırır.

Tikinti texnikası üçün IP67 trekerləri — Həllin sxemi

Məsləhət lazımdır — FMB225?

Konfiqurasiyanı seçib məsələnizə uyğun qiyməti hesablayacağıq.

Yazın

Həllin ətraflı təsviri

FMx2 seriyası. FMB240 Teltonikanın yeni xəttinə FMB225, FMB230, FMC225, FMC230 və FMM230 ilə birlikdə daxildir. Hamısının gövdəsi eynidir və IP67 üzrə sertifikatlaşdırılıb: tozdan tam qorunub və suya müvəqqəti batırılmaya davam gətirir. Fərq əlaqədə və funksiyalardadır: FMB 2G-də işləyir, FMC — LTE Cat 1-də, FMM — LTE Cat M1-də. Daxili CAN elə FMB240-dadır, ona görə də keys üçün o seçilib.

Qızdırma nəyə lazımdır. Ağır texnika istehsalçıları hesab edir ki, mühərrik 40 °C-dən yuxarı qızdırılanda iş rejiminə çıxır. Maşını daha əvvəl yükləsələr, yeyilmə kəskin artır. Qışda meydançada bu, adi haldır: ekskavatorçu işə salıb dərhal donmuş torpağı qazmağa başlayır. Treker mühərrikin temperaturunu və yüklənməni eyni vaxtda görür, ona görə də belə hallar hesabata düşür.

Treker CAN üzrə nə oxuyur:

• mühərrikin temperaturunu və yağın təzyiqini;

• yanacağın səviyyəsini və akkumulyatorun gərginliyini;

• sürəti, yürüşü, dövrləri;

• mühərrikə düşən yüklənməni və motosaatları.

Ümumilikdə eyni vaxtda 100-ə qədər parametr ötürmək mümkündür — dəst konkret maşından asılıdır.

Bu, praktikada nə verir. Mexanikin artıq maşından maşına gedib göstəriciləri cihaz panelindən yazmasına ehtiyac yoxdur. O, bütün maşınları ekranda görür, buldozerdə yağın təzyiqi düşübsə ya mühərrik həddindən artıq qızıbsa bildiriş alır və xidməti motosaatlara görə planlaşdırır, yadına düşən vaxta görə deyil. Dispetçer texnikanın harada dayandığını, nə qədər işlədiyini və işə salınmış mühərriklə nə qədər boş dayandığını görür. Sahə rəhbəri isə hansı operatorun maşını qoruduğunu, hansının onu sürüb yorduğunu görür.

Quraşdırma. 2 funksiyanı 1 gövdədə birləşdirən qurğu trekerlə ayrıca CAN-adapterin cütlüyündən daha tez və daha ucuz qoyulur: daha az naqil, daha az qoşulma nöqtəsi, sıradan çıxmaq üçün daha az yer. Gövdə vintsiz və alətsiz, iki fazalı qıfılla yığılır. Onu yapışqan lent ya bağlayıcılarla bərkidirlər — kabinənin içində ya kənarda.

Maşında qəbul. Quraşdırmadan sonra konkret texnika vahidində yoxlayırlar: CAN-ın hansı parametrləri real gəlir və onlar cihaz paneli ilə üst-üstə düşürmü, motosaatlar düzgün sayılırmı və kritik parametrlər barədə bildirişlər mexanikə çatırmı. Parametrlərin siyahısını hər model üzrə qeydə alırlar ki, sonra maşından onun vermədiyi məlumatları gözləməsinlər.

Düzünü demək lazımdır ki, CAN-məlumatları bütün texnikada yoxdur. Elektron idarəetmə bloku olmayan köhnə maşınlarda mühərrikin parametrlərini oxumaq mümkün deyil və onda koordinatlar, alışdırma üzrə motosaatlar və trekerin girişlərinə qoşulmuş sensorlar qalır.

Həllin topologiyası

04 · Üstünlüklər

Nə əldə edirsiniz

Adi trekerin məhv olduğu yerdə işləyir

IP67 gövdə karxananın tozundan, texnikanın şlanqla yuyulmasından və yağışdan qorxmur.

Meydançanı gəzmədən mühərrikin vəziyyəti

Temperatur, yağın təzyiqi və yüklənmə məsafədən görünür, nasazlığı sınmaya qədər görürlər.

İki cihaz yerinə bir cihaz

Daxili CAN-modul ayrıca adapteri aradan götürür, quraşdırma daha tez və daha ucuz olur.

Vintsiz gövdə

Iki fazalı qıfıl əllə yığılır, trekeri tez çıxarıb başqa maşına keçirmək mümkündür.

Çoxlu bərkitmə variantı

Lent, bağlayıcılar, kabinənin içində ya kənarda, texnikadan asılı olaraq.

Motosaatlara görə planlı xidmət

Texniki baxışı təqvimə ya mexanikin yaddaşına görə deyil, faktiki işləməyə görə keçirirlər.

05 · Niyə Teltonika

Niyə məhz bu həll

Tikinti elektronika üçün ən ağır mühitlərdən biridir. Treker tozu, vibrasiyanı, suyu və temperatur sıçrayışlarını yaşamalı və bununla yanaşı məlumatları sabit ötürməlidir. FMx2 seriyası elə bu şərait üçün layihələndirilib: hermetik gövdə, sadə quraşdırma, bir platformada bir neçə əlaqə variantı.

İnteqrator üçün üstünlük həm də ondadır ki, bütün xətt eyni qaydada — Teltonika Configurator-da, proqram təminatının hava vasitəsilə yenilənməsi ilə tənzimlənir. CAN-ı olan maşınlarda FMB240-dan başlamaq və elektronikası olmayan sadə texnikaya FMB230 qoymaq, onlarla isə vahid avtopark kimi işləmək mümkündür.

Teltonika trekerlərinin məlumatları populyar monitorinq platformalarına asan inteqrasiya olunur, orada onlardan geozonalar, motosaatlar və yanacaq sərfi üzrə hesabatlar, texniki baxışın planlaşdırılması üçün istifadə edirlər.

Nəyi nəzərə almalı. Sərf barədə CAN-məlumatları olmayan texnikada yanacağın dəqiq uçotu üçün hər halda bakda yanacaq səviyyəsi sensoru lazımdır. Ağır texnikada yanacaq səviyyəsinin CAN-göstəriciləri tez-tez kobud olur və boşaldılmaların axtarışı üçün yaramır.

Bu, Azərbaycanda necə işləyir. Tikinti texnikası bizdə çox müxtəlif şəraitdə işləyir. Qaradağ rayonunun və Abşeronun karxanaları — bu, toz və +40 °C-yə qədər istidir. M-1, M-2 və M-3 üzrə yol tikintiləri — sahələr arasında daimi köçmələr. Qarabağdakı və Şərqi Zəngəzurdakı bərpa layihələri — dağlar, palçıq, qışda aşırımlarda qar və yaşayış məntəqələrindən uzaqda zəif əlaqə. IP67 gövdə burada formallıq deyil, trekerin mövsümü yaşaması üçün şərtdir. Şəbəkənin olmadığı yerlərdə treker məlumatları yaddaşa yazır və Azercell, Bakcell ya Nar örtüyü yarandıqda onları verir. Yeni layihələr üçün LTE-li FMC versiyalarını götürməyi məsləhət görürük — 2G tədricən yığışdırılır. Teltonikanın Azərbaycandakı GOLD-partneri olan GPS.az hər texnika vahidi üçün treker seçir, ekskavatorların və buldozerlərin baklarına Escort yanacaq səviyyəsi sensoru qoyur və Wialon-da motosaatlar, qızdırma, boş dayanma üzrə hesabatları, mühərrikin kritik parametrləri barədə bildirişləri tənzimləyir.

Teltonika kitabxanasından ssenari, GPS.az tərəfindən Azərbaycan şəraitinə uyğunlaşdırılıb.

Mənbə: teltonika-gps.com

06 · Avadanlıq