Teltonika trekerlərində MQTT: o, nəyə lazımdır

Bir az tarix. MQTT-ni (Message Queuing Telemetry Transport) 1999-cu ildə IBM-dən Andy Stanford-Clark və Eurotech-dən Arlen Nipper düşünüb tapıb. Tapşırıq oxşar idi: uzaq qurğuları baha və etibarsız kanallar vasitəsilə minimum trafik və hesablama resursu istifadə edərək bağlamaq. O vaxtdan protokol qurğular arasında əlaqə (M2M) üçün və əşyaların internetində, nəqliyyat telematikası da daxil olmaqla, standartlardan birinə çevrilib.

O, necə qurulub. MQTT-də müştərilər və broker var. Müştəri MQTT kitabxanası olan istənilən qurğu yaxud proqramdır: treker, sensor, server, mobil tətbiq. Broker bütün mesajların keçdiyi aralıq serverdir. O, kimin qoşulduğunu yoxlayır, sessiyaları və abunələri aparır və mesajları ünvanlar üzrə paylayır.

Mesajlar mövzularda (topics) dərc olunur. FMB130 trekeri, məsələn, öz koordinatlarını və hadisələrini öz maşınının mövzusunda dərc edir. Monitorinq serveri, dispetçerin tətbiqi yaxud uçot sistemi lazımi mövzulara abunə olur və məlumatlar yarandığı kimi onları alır. Göndərən və alan bir-biri ilə birbaşa danışmır, yalnız broker vasitəsilə. Ona görə bir məlumat axınına trekeri artıq qoşulmalarla yükləmədən bir neçə sistem qoşmaq olar.

Bu, hər iki istiqamətdə işləyir. Server də trekerin abunə olduğu mesajları dərc edə bilər: əmrlər, yeni tənzimləmələr, sorğular. Bir mesajı isə birdən qurğular qrupuna, məsələn, bir şirkətin bütün avtoparkına göndərmək olar.

Bu, pis şəbəkədə nə ilə kömək edir. MQTT mesajları kiçikdir, protokolun xidməti trafiki minimumdur, ona görə o, əlaqənin gah yarandığı, gah yoxa çıxdığı yerlərdə normal işləyir. Protokol sessiyanın vəziyyətini və çatdırılma zəmanəti səviyyələrini dəstəkləyir: broker mesajları qurğu üçün o, əlaqəyə çıxana qədər saxlaya bilər, treker isə təsdiq almayana qədər məlumatları göndərilmiş saymır. Qırılmadan sonra sessiya hər şeyi yenidən göndərmədən bərpa olunur.

Təhlükəsizlik. Elə MQTT-nin özü TCP üzərində işləyir və ilkin olaraq məlumatları şifrələmir. Ona görə broker və müştərilər TLS-dən istifadə etməlidir: o, kanalı şifrələyir və həm serverin, həm qurğunun həqiqiliyini yoxlamağa imkan verir. Teltonika bu tənzimləməyə diqqətsiz yanaşmamağı açıq şəkildə məsləhət görür. TLS olmadan protokolun bütün üstünlükləri istənilən ciddi layihə üçün mənasını itirir.

Miqyas. MQTT brokerləri nəhəng sayda qoşulmaya, milyonlarla qurğuya qədər hesablanıb. Telematik xidmətlər təchizatçısı üçün bu, müştəri parkının artımının məlumat mübadiləsi arxitekturasına dirənməyəcəyi deməkdir.

Keçidə qədər nəyi razılaşdırmalı. Trekerin proqram təminatının dəstəklədiyi protokol versiyasını və mesaj formatını sifarişçinin brokeri ilə tutuşdururlar. Mövzuların strukturunu hər trekerin yalnız öz mövzusunda dərc edəcəyi, abunəçi sistemlərin isə brokerin giriş qaydaları vasitəsilə yalnız lazımi mövzulara girişi olacağı şəkildə qururlar. TLS sertifikatlarının etibarlılıq müddəti var: o bitibsə, trekerlər qoşulmağı dayandıracaq, ona görə dəyişdirilməni qabaqcadan planlaşdırırlar və yeni tənzimləmələri FOTA WEB vasitəsilə məsafədən yayırlar.

Yoxlama və geri dönüş. Keçidə trekerlərin sınaq qrupundan başlayırlar, onların standart protokolla əvvəlki konfiqurasiyasını isə saxlayırlar. Broker məlumatları qəbul etmirsə yaxud mesajlar itirsə, qrupu maşınların yanına getmədən, elə həmin məsafədən tapşırıqla əvvəlki sxemə qaytarırlar.

İncə yer harada. MQTT öz infrastrukturunu tələb edir: broker, mövzuların tənzimlənməsi, TLS üçün sertifikatlar, server tərəfində emaledicilər. Hazır monitorinq platforması ilə işləyən kiçik avtopark üçün bu, artıq qatdır və orada trekerin standart protokolu adətən kifayət edir.